Başörtülü kızlar başlangıç noktası olarak kendilerini ilk olarak görmeyi tercih ediyorlar. Herhangi bir engelle karşılaşılmadığı zaman, yani okula gidip gelirken, herhangi bir işte çalışmaya devam ederken "özel tarihini" kendinden başlatmış olduğunu fark etmiyorlar bile. Yollar düz bir şekilde yürünürken, kendinden öncekilerin tecrübeleri, hayat şartları, onlarla bir iletişim halinde olmak çok lüzumsuz olarak telakki ediliyor. Ne zaman yürünmekte olan yolun üzerinde bir engelle karşılaşılıyor işte o zaman "Bizden öncekiler ne yapmıştı?" sorusu akıllara geliyor. Aşağıda ilk'leri kronolojik olarak yazmaya çalıştım. Umarım bu satırlar, okuyanları "kendi hikayesine" biraz daha yaklaştırır.

Benim başını örten ilk doktor olarak bildiğim Hümeyra Ökten kendi kuşağının muhabbetten öte duygular beslediği bir hanımefendi. Türkiye'nin neresine giderseniz gidin Hümeyra Ökten hanımla ilgili hatırasını yad edecek birine rastlarsınız. Hümeyra Ökten Hanım 1950'li yılların başörtülü doktor olarak tek örneği. Ondan sonra gelen Dr. Gülsen Ataseven başını tıbbıye öğrencisi iken örten ilk öğrenci olma ünvanını taşıyor. 1964 yılında okul birinciliğini hak eder fakat başörtülü olduğu için birincilik kürsüsüne kendisi değil, ikinci olan başka bir kız öğrenci çıkarılır. Gülsen Ataseven'in kuşağı kendi duruşlarını yardımlaşma esaslı bir muhabbet damarına dönüştürür. Aynı Muhabbet dairesinde fakat Gülsen Ataseven'in kuşağından bir sonraki kuşak olan Fevziye Nuroğlu 1968 kuşağının en dirençli eczacısı olma ünvanını taşıyor. Onun adı hasbi çalışmanın en güzel örneği.

1968 kuşağı içinde başörtüsü ile A.Ü. İlahiyat Fakültesi'nde direnişi temsil eden ilk örnek Hatice Babacan. Hatice Babacan'a kadar A.Ü.İlahiyat Fakültesinin onlarca kız öğrencisi olmuştur ama başörtüsünü "dert" edinen çıkmamıştır.
Avukat Emine Aykenar barodan atılan ilk tesettürlü avukat.
70'li yılların şehirler arası mesafeleri kat eden yazarı Şule Yüksel Cumhuriyet sonrası tesettürlü ilk kadın yazar olma ünvanını taşıyor. Giyimi-kuşamı şehirli ve tesettürlü olmayı temsil eden bir sembol haline geliyor. O, aynı zamanda ilk köşe yazarı ve yazdıklarından dolayı hapis yatan ilk tesettürlü kadın.
70'li yıllar Üniversitelerde başörtüsünün yavaş yavaş yayılmaya başladığı yıllardır. Hacettepe Üniversitesi'nin ilk başörtülü öğrencisi Halime Önen aynı zamanda İmam-Hatip'ten mezun olan ilk kız öğrencidir. Yıl 1974. Halime Önen'in duruşu kısa zamanda diğer öğrenciler üzerinde de etkili olur.
1979 yılında İ.Ü. Felsefe Bölümü Nuray Doğan'ın şahsında başörtülü bir öğrenci ile karşılaşmanın şaşkınlığını yaşar.
Aynı yıl, B.Ü. Nazife Şişman'ın şahsında ilk tesettürlü kız öğrenciye sahip olur. Hocalar şaşırmak yerine saygı göstermeyi tercih eder.

1980'li yıllarda TRT'de ilk defa başörtülü bir kız öğrenci "dinlenir". Tartışma programının sunucusu Ali Kırca'dır. Hacettepe Sosyoloji bölümü öğrencisi Zehra Çarpın'ın İlahiyat profesörü Bahriye Üçok karşısındaki konuşması bütün Türkiye'yi etkiler. Çünkü Zehra'nın kendine olan güveni tam, başını örtüş gayesini anlatışı etkileyicidir.

1980'li yılların ikinci yarısından itibaren Cihan Aktaş başörtülü kadınların/kızların özel hayatlarında kalem gezindiren ilk tesettürlü hikayeci olma ünvanını taşır.

Başörtülü öğrenciler okullarını bitirmekte daima zorluklarla karşılaşır. Hasibe Ertok Güzel Sanatlar Akademisi'nin ilk başörtülü öğrencisidir. Başörtülü olduğu için mezuniyet tezi kabul edilmez.

1980'lerin ikinci yarısında Uğur Dündar'ın sunduğu programa Nermin Erbakan ilk defa bir Genel Başkan'ın tesettürlü eşi olarak çıkar.

1990'lı yıllarda Sibel Eraslan kadın oylarının politik bir güç olarak anlaşılmasına hizmet eden ilk aktif Kadın Kolları Başkanı olur.
1990'lı yılların ekranları çarşaflı bir hanımın Emine Şenlikoğlu'nun üniversite hocalarıyla yaptığı tartışmalara tanık olur.

Kamusal alanın tesettürlüler için konmuş vizelerine rağmen 1994 yılında Halise Çiftçi tesettürlü ilk belediye meclis üyesi olur.

Türkiye'de tesettürlü hanımların konumu kamusal alan yasaklarıyla engellenmeye çalışılırken 1995 yılında Emine Eroğlu gencecik yaşına rağmen Rusya Fedarasyonuna bağlı Dağıstan Derbent'te Türkçe öğretmek üzere giden ilk tesettürlü öğretim görevlisi olur. 30 farklı milletin 1000'den fazla öğrencisine Türkçe öğretir.

Emine Erdoğan, kocasının daima yanında olan ilk tesettürlü belediye başkan eşi olarak halkın büyük sevgi ve takdirini kazanır.

TRT'den yetişmiş Meryem Akbal tesettürlü ilk kadın yönetmen olarak çalışmaya başladığında, ekranlarda tesettürlü sunucular ve haber spikerleri görünmeye başlar. Kanal 7 haber spikeri Serpil Öcalan bu manada yabancı ve yerli basının ilgi odağı olur.. Tesettürlü kadınlar sadece ses ve görüntüleriyle medyanın içinde yer almazlar, bir erkek işi olarak bilinen kameramanlığı kendine meslek olarak seçmiş olan Serpil Yeşilırmak ilk tesettürlü kameramandır. Kanal 7'nin başarılı haberlerinin arkasında tesettürlü bir haber müdürü var: Nazmiye Yılmaz.
Zekiye Demir ODTÜ'nün ilk tesettürlü öğrencisi olma unvanını taşıyor. Kolejlerde okuyanların ODTÜ'ye giren Zekiye aynı zamanda Adana-Osmaniye İmam-Hatip mezunu. Uğradığı soruşturmaları, aldığı cezaları yazarak tarihe not düşme cesareti gösterdi Zekiye Demir.

Ayşenur Kurtoğlu Osmanlıca Kadın dergilerinden iz sürerek İ.Ü. Sosyoloji bölümünün ilk tesettürlü doktoru oldu. Çalışmasını, belgesel kimliğinde ekranlara taşıma noktasında da bir ilke sahip.

Dr. Nebahat Koru ihtisasını tamamlamak üzere gittiği ABD'den tekrar Üniversitesine döndüğünde öğretim görevliliği kabul edilmedi. Hukuk Nebahat Koru davasında sınıfta kalmış oldu.
Ayşe Böhürler bir tartışma programının yapımcısı ve sunucusu olarak ilk olma özelliği taşıyor. Ödül üzerine ödül alan ilk tesettürlü program yapımcısı.

Doç. Dr. Sevgi Kurtulmuş'un 1998 yılında, yıllardır görev yaptığı İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'nden, Alemdaroğlu'nun başlatmış olduğu jet bir soruşturmayla görevine son verildi. Hiçbir atılma davası bu kadar hızlı bir süreç yaşamadı.

Merve Kavakçı tesettürlü olarak seçilmiş ve yemin etmesine izin verilmemiş ilk milletvekili. Dokunulmazlığı, yasal hakları yerine "aydınlar" onun giyimini kuşamını yazmayı tercih etti.
Dr. Alev Erkilet Başer doktora tezi mahkemelik olan ilk tesettürlü kadın olma unvanını taşıyor. Tesettürlü olmasaydı tezi takdirle karşılanıp alkışlanacaktı.

Dikkat ettiyseniz ilk öğretmenden bahsetmedim. Çünkü öğretmenlik mesleği dindar kadınların Osmanlıdan Cumhuriyete kesintisiz olarak sürdürdükleri tek meslek. Dolayısıyla öğretmenliğin ilk'leri yok.

Not: Ben bildiklerimi, öğrenebildiklerimi ve medyaya yansımış olan "ilk"leri yazdım. Çevrenizdeki "ilk"lerin hikayesinin yazılması biraz da sizin ilginize bağlı. Tarih yazmanın vaktidir.

Fatma Karabıyık BARBAROSOĞLU-Yeni Şafak