İşgal, Irak’ı böldü
21.12.2011
Zogby Araştırma Şirketinin yaptığı anket, 9 yıllık ABD işgalinin Iraklıları böldüğünü ortaya koydu. Buna göre, Şiî ve Sünnîlerin olumsuz baktığı işgalden sadece Kürtler memnun. Şiî ve Sünnîlere göre, işgal, özellikle ''siyasî özgürlük, işsizlik ve bireylerin güvenliği'' alanlarında durumun daha da kötüye gitmesine yol açtı. Iraklılara göre, kendilerine ''hiç yaramayan'' işgalden, yalnızca İran, ABD ve Iraklı elitler kazançlı çıktı,
HAŞİMİ'YE TUTUKLAMA KARARI GERGİNLİĞE YOL AÇTI Bu arada, Irak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Tarık El Haşimi hakkında tutuklama kararı çıkarılmasının yol açtığı gerginlik sürüyor. Beyaz Saray, karardan kaygılı olduğunu açıklarken, Barzani, kararla ilgili değerlendirmesinde, Haşimi ile arkadaşlarının güvenlik güçleri tarafından Bağdat Havaalanında sıkıştırılmasının kabul edilemez olduğunu bildirerek, Irak'taki siyasî hayatın tehlikede olduğunu vurguladı.


PEKİ İŞGAL KİME YARADI?

Anket, kafalardaki ‘’Peki işgal en çok kime yaradı?’’ sorusuna da cevap arıyor. Buna göre, 9 yıl işgal altında kalan Iraklılardan başlarsak, onlara göre, ‘’halkı özgürleştirmek ve demokrasi getirmek’’ için yapılan bu müdahale kendilerine hiç yaramadı, ama en çok İran’a (yüzde 54), sonra da ABD’ye (yüzde 48) fayda getirdi. Iraklılar, işgalin kendilerine olmasa da ülkelerindeki ‘’elitlere’’ (yüzde 40) de yaradığını düşünüyor. Amerikalılara göre ise bölge ülkelerinin aksine işgal, ‘’kimseye yaramadı’’, ama ikinci sırada birileri olması gerekiyorsa, onlar da Iraklılar. Amerikalılar, ‘’fayda’’ kategorisinde kendi ülkelerini ise üçüncü sıraya koyuyor. Amerikalılara, ‘’Peki, işgale değdi mi?’’ diye sorulduğunda ise işgalin genel anlamda Iraklılara yaradığını düşünen Cumhuriyetçilerin tam da bu noktada kararsız kaldığı görülüyor. Soruya Cumhuriyetçilerin yüzde 43’ü ‘’Evet’’, Yüzde 32’si ‘’Hayır’’, yüzde 25’i ise ‘’Emin değilim’’ cevabını veriyor. Demokratlar ise yüzde 75 gibi bir kesim ‘’değmedi’’ cevabını verirken, yüzde 17 ‘’değdiğini’’, yüzde 8 de ‘’kararsız’’ olduğunu belirtiyor.


İşgal, Irak’ı böldü

ABD’deki önemli araştırma şirketlerinden Zogby’nin yeni anketi, ABD’nin 9 yıllık işgalinin ardından Iraklıların bölünmüş hale geldiğini ve derin anlaşmazlık yaşadıklarını ortaya koydu. Buna göre, Iraklı Şiî ve Sünnîler, işgalle, özellikle, ‘’siyasî özgürlük, işsizlik ve bireylerin güvenliği’’ alanlarında hayatlarının daha kötüye gittiğini düşünürken, Kürtler tam aksini belirtiyor.
ABD’nin 9 yıllık işgalin ardından askerini Irak’tan çekmesiyle bölge ve ülkede yeni bir dönem başlarken kaygı ve sorunlar da bir arada geldi. Iraklılar ve bölge ülkeleri, Irak’ta muhtemel bir karışıklık ve iç savaş tehlikesinden endişe ederken, bunun bölgeye yansımaları de hayli merak konusu. Irak’ta Cumhurbaşkanı Yardımcısı Tarık El Haşimi hakkında tutuklama ve seferden menetme kararının çıkmasıyla ilgili gelişmenin de bu ülkenin istikrarına dair endişe ve soru işaretlerini arttırdığı yorumları yapılıyor.
Zogby Araştırma şirketinin Eylül ayında Irak, komşuları ve ABD’de eş zamanlı yaptığı araştırma, hem Iraklıların hem de bölge halkının bu yöndeki kaygıları hakkında ayrıntıları ortaya koyuyor ve ABD’nin 9 yıllık işgalden sonra ortaya nasıl bir ‘’Irak’’ bıraktığına yönelik ilginç ayrıntılar taşıyor.


IRAKLILAR BÖLÜNMÜŞ

AraştIrma sonuçları, Iraklıların bölünmüş ve derin anlaşmazlık içinde olduğunu çok net biçimde ortaya koyuyor. Meselâ, ABD’nin işgaliyle başlayan süreçte Iraklıların hayatlarının daha iyiye mi yoksa daha kötüye mi gittiği konusunda Şii, Kürt ve Sünniler farklı bakışlara sahip. Genel anlamda ülkedeki vatandaşlar ve özelde Şiî ve Sünnîler, durumlarının daha kötüye gittiğini düşünüyor, Kürtler ise çoğunlukla ‘’yaşamlarının daha iyi hale geldiği’’ fikrine sahip. ABD’nin ülkedeki siyasî özgürlük, ekonomik gelişme, eğitim, sağlık, bireylerin güvenliği, yönetim, komşu ülkelerle ilişkiler, kadın hakları ve dinî özgürlükler alanında ülkeye katkılarda bulunup bulunmadığına yönelik bakış açıları da ankette açıkça görülebiliyor. Amerikan cephesinde ise Cumhuriyetçiler Irak’a daha fazla siyasî özgürlük ortamı sağladıklarını düşünüyor. İşaret edilmesi gereken diğer bir nokta da işgalin Iraklıların ‘’bireysel güvenliği’’ne etkisi noktasında, Demokratlar’ın olumsuz, Cumhuriyetçiler’in ise olumlu bakış açısına sahip olması. Cumhuriyetçiler genelde, diğer konu başlıklarında da daha iyimser tablo çizerken, Demokratlarda kararsız ve kötümser hava daha ağır. Aslında, olumsuz bakanlar ile işgalin hiçbir etki oluşturmadığını düşünenler toplandığında, Amerikalıların da genel anlamda, ‘’siyasî özgürlüğü arttırma (yüzde 50)’’ dışında işgalin Irak’a pek fayda getirdiğini düşünmediği görülüyor.



ABD SONRASI IRAK'TA NE OLACAK?
Ankete göre, genel anlamda hem Iraklılar hem de Amerikalılar, Irak’tan ABD askerlerinin çekilmesini olumlu karşılıyor. Ancak, askerlerin çekilmesinin Iraklılarda ‘’mutluluk’’tan çok endişe oluşturduğu veya iki duyguyu bir arada yönlendirdiği görülüyor. Buna göre, Iraklıların yüzde 22’si askerlerin çekilmesinden mutluluk duyduğunu belirtirken, yüzde 35 bunun kendilerinde kaygı meydana getirdiğini, yüzde 30 da her iki hissiyata da sahip olduğunu dile getiriyor.