Tanım




Kenger, yüksek yerlerde ,dağların sarp kayalık bölgelerinde kendiliğinden yetişen dikenli,şifalı bir bitkidir.kurak iklimi sever.bu bitkiden çoğumuzun bildiği anadolunun çok özel doğal ürünü olan kenger (dağ) sakızı elde edilir.Bilinen bileşimi mastix (sakız ) dır.



Kengerin bir dönemin uygarlıklarının sütun başlıklarını süsleyen, akantus denilen dikenli yapraklarla akraba olduğu da söylenir. Az gelişmiş bir enginar sayılabilir.



Elde Edilmesi



Bol dikenli kenger bitkisinin toprak altında kalan kısmını çaprazlamasına bıçakla kesilir ve üzerini temiz bir taşla kapatılır.kesme işlemi ustalık gerektirir.Bitkiden akan beyaz renkli sütü donduktan sonra da, bol su ile yıkanır ve elde edilen bu sakız çıkartılır.



Bir kenger bitkisinden üç defa sakız yapılabiliyor.Sabahtan gövdesi kesilerek sütü akıtılan bitkinin akşam sakızı toplanabiliyor.



Özellikleri-Faydaları



En önemli özelliği katkısız ,doğal bir ürün olmasıdır.Piyasada bulunan diğer sakızlarda katkı maddesi olduğu için vücuda faydası yoktur.Kenger sakızını yumuşatmak sabır ister.En erken 1 haftadan önce pek yumuşamaz.Bazı gençlerin önce epeyce çiğneyip sonra ebeveynlerine , yaşlı aile halkından birine verdikleri de duyulmuştur.



İnsan sağlığı için bugüne kadar tespit edilmiş ,bilinen hiçbir zararı yoktur.bunun aksine çeşitli hastalıkların giderilmesi için faydalıdır.Doğal ilaç olarak bilinir.TEspit edilen faydaları şunlardır :



Çürük dişin üstüne kenger sakızı konulup ısıtılan demirin sakızın üzerinde gezdirilmesi suretiyle dişağrısı giderici

Patlayan kulak zarının düzelmesi,

Safra kesesinden taş düşürme,

Kalp damarlarının gevşemesi,

Dişetlerini kuvvetlendirici,

Orta kulak iltihaplanması,

Mide ağrısı ve şişkinliği,

Aperatif / iştah açıcı,

Dişleri temizleyici,

Çene gevşemesi,

Hazımsızlık ,

Tansiyon,

Yüz felci,

Şeker,





Tedarik Edilmesi



Mevsiminde coğunlukla pazartesi ve cuma günleri türkiye malatya-darende çarşıdaysanız elinde su dolu plastik leğen içinde kenger sakızı ile gezen çocukları görebilirsiniz.Ayrıca istanbul mısır çarşısında malatya pazarlarında bulabilirsiniz.Temmuz ayının ortalarında üretilen kenger sakızının eylül ayının sonlarına doğru sezonu kapanır.





Tat-Koku



Kenger sakızı kekik tadını anımsatır.İlk çiğnemeye başlanıldığında tadı hafif acı olur.Ancak çiğnemeye devam edildikçe bu acılık kaybolur.

Kendine has karekteristik az kokuludur.



Muhafaza



Kenger sakızının 5-6 ay kadar kullanım süresi vardır.

Kenger sakızsız yapamam diyenler buzdolabında biraz daha uzun süre muhafaza edebiliyor.



Bir miktar çiğnendikten sonra yorulursanız yine su dolu bir kabın içine konulmak suretiyle muhafaza edilebilir.



Ticari Takdim



Yaprak kenger sakız ,damla kenger sakız olarak iki şekilde ticari olarak takdim ediliyor.

Satılırken,bekletilirken su içinde muhafaza ediliyor. Fiyatı 6 adedi yaklaşık (1500 ytl =1 usd) dir.



Bilinen Diğer İsimleri



Yayla gülü sakızı

Dağ sakızı

Çengel

Kengel

Çıtlık (sivas ilinde böyle söylenir),

(Gundeli atournefortii) / compositae (asteraceae)

Gundelia toumefortii (sıfıla)

(Kenger otu) (verwehende blätter (gundelie) gundelia tournefortii)compositae



Yetiştiği Yerler



1. Türkiye , Turkey-,

-Malatya

Darende

Ayvalık Köyü-Ziraat Tepesi

-Sivas

-Erzurum)

2.Transcaucasia,

3.Kıbrıs-cyprus,

4.Syria,suriye

5.Iraq, Irak

6 İran (tahmini),



Kenger Sakızı ve Oruç



Günümüzde üretilen sakızlarda, ağızda % 0.5 alfa amilaz enziminde tükürükle- çözülen katkı maddeleri bulunduğundan, ne kadar itina edilirse edilsin bunların yutulmasından kaçınılması mümkün değildir.Bu sebeple bu tür ağızda tükürükle çözülen katkı maddeleri içeren sakızları çiğnemek orucu bozar.



Kenger sakızı bünyesinde katkı bulunmaz ve çiğnendiğinde hiçbir eksilme olmaz.daha önce çiğnenmiş ve tadı kalmamış sakızların çiğnenmesi orucu bozmamakla birlikte,oruçlu iken böyle bir sakızı çiğnemek mekruhtur.



Oruçlu bir kimsenin evvelce çiğnenmiş olan sakızı çiğnemesi mekruh olup, yeni alınmış bir sakızı çiğnemesi ise asla caiz değildir. hele içinde tat ve koku bulunan çikletleri çiğnemek ise oruç için tehlikelidir.



Yemekleri



Aynı zamanda bir yaban sebzesi olan kenger haşlanır, kavrulur, varsa yumurta kırılır, bulgura katılır. tulukta yoğurtla ekşimeye bırakılır.



ve Kengere Veda Vakti Geldi.



Yayla gülü olan kenger sakızı sıcak yaz aylarında dikkat gerektiren,yoğun,zor,tehlikeli bir çalışmanın ürünü olarak elde edilmektedir.



Sizde vatanından ayrı, bu tadlara özlem duyan, bu şifalı ürününden yararlanmak isteyenlerden biriyseniz , bir şekilde de elinize her nasılsa zor da olsa ulaştıysa ,size bembeyaz misler gibi kenger sakızını çiğnemek , fazlaysa da ikram etmek ve hediye etmek kalır . Alırken de cebinizi biraz zorlayıp çok - çok alın ki ikram ettiklerinize tattıran siz olun.İşiniz zor.Çeneniz dert görmesin.







Afiyet olsun.ALLAH (c.c.) şifa versin.



alıntı