+ Konu Cevaplama Paneli
Gösterilen sonuçlar: 1 ile 4 ve 4

Konu: Tenkidin Psikolojisi ve Mihenk [Ölçü]

  1. #1
    Ehil Üye Bîçare S.V. - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Mar 2008
    Bulunduğu yer
    İstanbul/Üsküdar
    Mesajlar
    2.407

    Exclamation Tenkidin Psikolojisi ve Mihenk [Ölçü]

    Ali FERŞADOĞLU
    Tenkidin psikolojisi ve mihenk



    Ferdleri, toplumu, cemaati kemiren, zaafa uğratan en büyük problemlerden birisi, cerbezeye dayanan dâhilî tenkit hastalığıdır. Tenkit, aşk ve şevki öldüren muzır bir haslettir.
    Bir ailede eşler birbirini, çocuklar anne-babalarını tenkit edebilir mi?
    Halbuki, tenkit değil, her aile ferdi, diğerlerinin kusurlarını örter, eksiklerini tamamlar, işine yardımcı olur.
    Cemaat de büyük bir ailedir. Onlar da bu prensipleri uygulamalıdır.
    Toplum ise, daha geniş bir dairedir. Ferdler, tenkitle değil, birbirine yardım etmekle görevlidirler.
    Bir ferd, içinde bulunduğu cemaati tenkit edebilir mi?
    Hayır! Neden? Çünkü, tenkit ettiği hususlardaki en büyük pay kendisinindir. Suçluluk psikolojisini üzerinden atmak için tenkide yönelir.
    Şuna da işaret edelim: Tenkit ayrıdır, mihenge vurmak ayrıdır. Yani, bir insana, “Şu hareketin Kur’ân’a, Sünnete ve onların tefsiri olan Risâle-i Nur’a uymuyor!” demek ayrıdır, “Zaten yapamıyorsun, beceremiyorsun, hep böyle yapıyorsun, sende iş yok, sen adam olmazsın!” demek ayrıdır. Birincisi mihenge vurmak, ikincisi tenkittir.
    Bediüzzaman, Sünûhat isimli eserinin başında, insanın duygu ve hasletlerini tahlil ederken ve hangi haslet ve duygunun, ne zaman, nerede, nasıl bir mâhiyet aldığını açıklarken; tenkit, yermek ve iftihar konusunda şu muhteşem ölçüyü verir:
    Bir insan kendi nâmına hazm-ı nefs eder (kendini yerer), gururlanmaz; millet (ve cemaat) nâmına iftihar eder; asla hazm-ı nefs edemez, yeremez. Yani, “Bende iş yok, ben bittim!” denebilir, ama “Bu millet, bu cemaatte iş yok!” denemez.
    Halbuki, olumlu anlamda eleştiri, bir kültür ve hatta bir san'attır. Gerçeği bulmaya hizmet ettiği nisbette meşrû ve makbuldür.
    Tenkidin sâiki, psikolojisi, “ya nefretin teşeffisi (rahatlaması), ya şefkatin tatminidir”1
    Tenkitte insafın ölçüsü nedir ve nasıl yapılmalı? Münekkidde, gerçeği bulma, ifâde etme aşkı olmalı. Eğer eleştiriyi insaf işletirse, gerçeği parlatır.2
    Cerbeze ve gurura dayanan tenkit ise, müthiş bir hastalık ve musîbettir.3 Hem hakikati incitir, hem de gayret ve şevki kırar.
    Ancak, gurura, benliğe, kıskançlığa dayanmayan insaflı tenkit faydalı olabilir: Kendimize yapılan tenkitleri hazmedebilme maharetini gösterdiğimiz takdirde, eksiklerimizi tamamlar, hatâlarımızı telâfi eder, olgunlaşabiliriz. Zaten, eleştirilerimizin hedefi geçmişe takılıp kalmak değil; ondan ders alıp geleceğe uzanmaktır.
    Eleştiri, aynı zamanda oto-kontrolü sağlar.
    Ancak, tenkit, sathî bir nazarla yapılmamalı. Mü’minlerin, ilim adamlarının lüzumsuz şeylerde birbirini tenkit etmeleri gayet zararlı. İlim ve fikir ehli, mal satın alan bir müşteri gibi yalnız kusurları göremez.4
    Meseleye çok yönlü bakarak, önce iyi ve güzel taraflar dikkate sunulur. Kıskançlık, ele geçirememe, aşağılık kompleksinden kaynaklanan tenkidin zararları zâhirdir.
    En müthiş maraz ve mûsibetimiz, cerbeze ve gurura istinad eden tenkittir. Tenkidi eğer insaf işletirse, hakikati rendeçler/parlatır. Eğer gurur istihdam etse, tahrip eder, parçalar.5
    Dipnotlar:
    1- İctimâî Reçeteler, 1: 200; 2- Hutbe-i Şâmiye, s. 147.; 3- A.g.e., s. 147.; 4- Muhakemât, s. 105.; 5- Hutbe-i Şamiye, s. 147.
    Alıntı: 13.12.2008 Tarihli YA Gz.

    "İyyake nâ'büdü ve İyyake nesteîn."

    'Ancak Sana kulluk eder, ancak Senden yardım isteriz' (Fâtiha Sûresi)


    "İnsanlara teşekkür etmeyen, Allah'a da şükretmez.!" (H.Ş.)

    'Bırak bîçare feryâdı, belâdan; gel tevekkül kıl' (17.Söz.)

    "Şimdi 'OKU' kabirde okuyamazsın" (Z.Gündüzalp)

    'ASYA'NIN BAHTININ MİFTAHI , MEŞVERET VE ŞÛRÂDIR' (YENİASYA)

    Selâm ve duâyla. Bîçare S.V.

  2. #2
    Yasaklı Üye Ene-Zerre - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Jul 2007
    Bulunduğu yer
    Kainat Mescidi...
    Mesajlar
    2.455

    Standart

    Alıntı Bîçare S.V. Nickli Üyeden Alıntı Mesajı göster

    Tenkit ayrıdır, mihenge vurmak ayrıdır. Yani, bir insana, “Şu hareketin Kur’ân’a, Sünnete ve onların tefsiri olan Risâle-i Nur’a uymuyor!” demek ayrıdır, “Zaten yapamıyorsun, beceremiyorsun, hep böyle yapıyorsun, sende iş yok, sen adam olmazsın!” demek ayrıdır. Birincisi mihenge vurmak, ikincisi tenkittir.

    Hocamızın verdigi mihenk biraz ifrata kaçmış gibi.

    fe in tenaze'tum fi şey'in fe rudduhu ilellahi ver rasuli in kuntum tu'minune billahi vel yevmil ahir, zalike hayruv ve ahsenu te'vila.(Nisa-59)

  3. #3
    Gayyur Dilfiruz - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Mar 2009
    Bulunduğu yer
    Dünyanın En Eski Şehri
    Mesajlar
    67

    Standart

    Alıntı Bîçare S.V. Nickli Üyeden Alıntı Mesajı göster

    Suçluluk psikolojisini üzerinden atmak için tenkide yönelir.
    Şuna da işaret edelim: Tenkit ayrıdır, mihenge vurmak ayrıdır. Yani, bir insana, “Şu hareketin Kur’ân’a, Sünnete ve onların tefsiri olan Risâle-i Nur’a uymuyor!” demek ayrıdır, “Zaten yapamıyorsun, beceremiyorsun, hep böyle yapıyorsun, sende iş yok, sen adam olmazsın!” demek ayrıdır. Birincisi mihenge vurmak, ikincisi tenkittir.
    Bediüzzaman, Sünûhat isimli eserinin başında, insanın duygu ve hasletlerini tahlil ederken ve hangi haslet ve duygunun, ne zaman, nerede, nasıl bir mâhiyet aldığını açıklarken; tenkit, yermek ve iftihar konusunda şu muhteşem ölçüyü verir:
    Bir insan kendi nâmına hazm-ı nefs eder (kendini yerer), gururlanmaz; millet (ve cemaat) nâmına iftihar eder; asla hazm-ı nefs edemez, yeremez. Yani, “Bende iş yok, ben bittim!” denebilir, ama “Bu millet, bu cemaatte iş yok!” denemez.
    Halbuki, olumlu anlamda eleştiri, bir kültür ve hatta bir san'attır. Gerçeği bulmaya hizmet ettiği nisbette meşrû ve makbuldür.
    Tenkidin sâiki, psikolojisi, “ya nefretin teşeffisi (rahatlaması), ya şefkatin tatminidir”1
    Tenkitte insafın ölçüsü nedir ve nasıl yapılmalı? Münekkidde, gerçeği bulma, ifâde etme aşkı olmalı. Eğer eleştiriyi insaf işletirse, gerçeği parlatır.2
    Cerbeze ve gurura dayanan tenkit ise, müthiş bir hastalık ve musîbettir.3 Hem hakikati incitir, hem de gayret ve şevki kırar.


    Allah razı olsun.

    Ey bu vatan gençleri! Frenkleri taklide çalışmayınız. Âyâ, Avrupa’nın size ettikleri hadsiz zulüm ve adâvetten sonra, hangi akıl ile onların sefahet ve bâtıl efkârlarına ittibâ edip emniyet ediyorsunuz?



  4. #4
    Pürheves Hüzünyılı - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Jan 2009
    Mesajlar
    151

    Standart

    Alıntı:Bîçare S.V.´isimli üyeden Alıntı
    Tenkit ayrıdır, mihenge vurmak ayrıdır. Yani, bir insana, “Şu hareketin Kur’ân’a, Sünnete ve onların tefsiri olan Risâle-i Nur’a uymuyor!” demek ayrıdır, “Zaten yapamıyorsun, beceremiyorsun, hep böyle yapıyorsun, sende iş yok, sen adam olmazsın!” demek ayrıdır. Birincisi mihenge vurmak, ikincisi tenkittir.
    __________________________________________________ ____________________________

    Hocamızın verdigi mihenk biraz ifrata kaçmış gibi. (Nisa-59)

    hayır mihenk fazla kaçmamış sen kuran mealinden örnek verdin

    yukarıda ise KURAN Sünnet ve KURAN Tefsirinden mihengin olsun diyor

    Dünya ki mescittir biz onu otel yapmışız..

    Bir demet gülle sana geldik ey koca Üstad..


+ Konu Cevaplama Paneli

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

     

Benzer Konular

  1. Kadın Psikolojisi
    By sliha87 in forum Kitap, Dergi, Albüm Tanıtımları ve E-Kitap Paylaşımları
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj: 19.08.19, 12:06
  2. Ahmed Hulusi Mihenk Taşına Vuruluyor?
    By ademyakup in forum İslami Nitelikli Yazılar
    Cevaplar: 114
    Son Mesaj: 21.08.09, 09:41
  3. Talebelerin Mihenk Taşı
    By Hamdım.Pişdim.Yandım in forum Bediüzzaman'ın Talebeleri
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 01.12.08, 16:24
  4. Ene Psikolojisi
    By yakaza in forum İslami Nitelikli Yazılar
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 08.09.08, 17:09
  5. Aile Sağlığı;Çocuk Psikolojisi
    By hüve in forum Sağlık
    Cevaplar: 2
    Son Mesaj: 19.06.08, 10:42

Bu Konudaki Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
Google Grupları
RisaleForum grubuna abone ol
E-posta:
Bu grubu ziyaret et

Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0