Bildiklerimizle İlim Kuşağında Buluşma
Dr. Polat HAS



Hastalıklarda diyet için umumi prensipler vardır. Bazılarında istisna olabilir. Fakat hastalık ve nekahet denince akla su umumi prensipler gelir: Protein ve kalorice zengin, hazmı kolay, vitamini bol diyet. 100 gr. arpada 360 kalori, 9,7 gr. protein, 50 mgr. kalsiyum, 4 mgr. demir, 15 IU vitamin A, 0,38 mgr. vitamin B , 0,20 mgr. vitamin B2, 7,2 mgr. niasin vitamini vardır.

Arpa unu çorbası hazmı kolay olduğundan bitkin vücut için ideal bir besin olur. Hastalıklarda ve bilhassa enfeksiyonlarda (mikrobik olanlarda) katabolizma (yıkım) artar. Tamir için en mühim madde de proteinlerdir. Arpa unu çorbası ve ekmeği bunu kâfi miktarda ihtiva etmektedir. Hastalık esnasında vücut, aşırı bir faaliyet ve mikroplarla mücadele hâlinde olduğundan yüksek kaloriye ihtiyacı vardır. Arpa unu çorbası buna da cevap verebilir.

B1 vitamini sitrik asit çemberi ismi verilen, vücudun enerji sistemiyle alâkalı reaksiyonların başlaması için lüzumludur. Demek ki, arpada kâfi miktarda bulunan B1 vitamini de yüksek kalori ile omuz omuza vererek, vücudun aşırı enerji ihtiyacına cevap verebilmektedir. Aynı zamanda B1 vitamini sinir sisteminin çalışmasında temel maddelerden olan asetil kolinin teşekkülünde önemli rol oynar.

Organizmada enerji temin eden sistemlerde ehemmiyetli rolleri olan B1, B2 ve niasin vitaminlerini bol miktarda ihtiva etmesi, arpa unu çorbası ve ekmeğinin hastalıklardaki a$ırı ihtiyaca cevap vermesini mümkün kılar. Bunlardan B1 vitamini "transketalasyon", B2 ve niasin vitaminleri elektron taşıma hadiselerini düzenler.

Diğer bir nokta da pancar tavsiye edilmesidir. Pancar, seker, başka bir deyimle enerji kaynağıdır. Fakat daha mühim bir nokta pancarın 100 gramında 5 mgr. C vitamini bulunuşudur. Vasat miktarda pancar yenmesiyle günde 20 mgr. C vitamini alınabilir. Piyasadaki haplarda da takriben 20 mgr. C vitamini vardır. Hastalıklarda C vitamini, tavsiye edilen temel maddedir. Vitamin C'nin mühim fonksiyonlarından biri, mikrobik hastalıklara karşı organizmanın mukavemetini artırmasıdır. Bu sebeple bu vitamine "anti infeksiyoz vitamin" de denmiştir. Bu vitaminin, toksinleri (mikropların zehir maddesini) tesirsiz hale getirmesi, antikor yapımı (mikroba karşı müdafaa maddesi yapma), akyuvarların mikropları fagosite etmesi (yutması) gibi müdafaa hadiselerini kuvvetlendirici tesirleri vardır. O halde pancar tavsiye edilerek, enfeksiyon tedavisine yardım edilebilir.

Ayrıca vitamin C'nin enerji oluşumunda rolü olmasıyla, pancarın nekahattaki yeri daha iyi anlaşılmaktadır. Nekahatta olan bir insanın vücudunun tamire ihtiyacı vardır. C vitamininin hücreler arası madde (kollajen) yapımında rolü büyüktür. Bu durumda nekahatta pancar yenmesiyle vücut tamiri daha hızlı olmaktadır.

Zehirlenmeler de başlı başına bir hastalıktır.
Pancardaki C vitamini bazı zehirli maddelerin (arsenik, kursun, fosfor, benzol) tesirlerini azaltır. Demek ki, pancar, zehirlenme tedavisinde kullanılabilir.

Vitamin A, 100 gr. arpada 15 W, 100 gr. pancarda 20 IU bulunmaktadır. Bu durumda iki yiyeceğin alınması, vücut için kâfi A vitaminini sağlamaktadır. Vitamin A, organiznın mikrobik hastalıklara karsı dayanıklılığını artırmaktadır. Bilhassa hu dayanıklılık göz ve solunum yollarının mukoza tabakalarında artar. Vitamin A, bu tesirini enfeksiyonlara karsı mukoza tabakasının dayanıklılığını artırmak yoluyla yapmaktadır.

"Resûlullah (aleyhı efdalusselam) hastalara arpa unu çorbası tavsiye eder ve söyle derdi:
"O, hastanın kalbini rahatlandırır ve üzüntüsünü giderir."


Hastalıktan kalkan Hz. Ali (r)den arpa ekmeği ile pancar yemesini istemiştir.