+ Konu Cevaplama Paneli
Gösterilen sonuçlar: 1 ile 2 ve 2

Konu: Mustafa Kemal'in Unutmak İstediği Mektup

  1. #1
    Müdakkik Üye terennüm - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Jun 2006
    Bulunduğu yer
    İstanbul
    Mesajlar
    910

    Standart

    S?VAS KONGRES?’NDE AMER?KAN MANDASI ?STEND? M??



    Sivas Kongresi tutanaklar? incelendiğinde 11 Eylül'deki kapan?şa doğru “manda” tart?şmas?n?n k?z?şt?ğ? görülür. Eski Sadrazam ?zzet Paşa’n?n “Amerikan mandas?” önerisi ?stanbul'dan Sivas’a da s?çram?ş ve yoğun müzakereler yaşanm?şt?. Özellikle Kara Vas?f, Rauf (Orbay) ve Refet (Bele) beyler taraf?ndan ciddi ciddi gündeme getirilen Amerikan mandac?l?ğ?n?n o günlerde pek bir taraftar bulduğunu gözlemliyoruz. ?ster taktik gereği, isterse samimi olarak istensin, Amerika gibi güçlü ve tarafs?z bir devletin yard?m?n?n arzuland?ğ? aç?kt?r. Nitekim Sivas Kongresi kararlar?ndan 7. madde, manda konusundaki tart?şmalar?n net bir yans?mas? olarak karş?m?za ç?kar:

    “Madde 7. Milletimiz asrî gayeleri tebcil ve fenni, s?nai ve iktisadî hal ve ihtiyac?m?z? takdir eder. Binaenaleyh devlet ve milletimizin dahili ve harici istiklali ve vatan?m?z?n tamamiyeti mahfuz kalmak şart?yla alt?nc? maddede musarrah hudud dahilinde milliyet esaslar?na riayetkâr ve memleketimize karş? istila emeli beslemeyen her hangi devletin, fenni, s?nai, iktisadi muavenetini memnuniyetle karş?lar?z...” (Nutuk, I, s. 67)

    Şimdi bu maddede masumane bir edayla bize bakan “her hangi devlet” hangisidir veya hangisi olabilir? Uluğ ?ğdemir’in yay?na haz?rlad?ğ? ve Türk Tarih Kurumu’nun yay?nlad?ğ? Sivas Kongresi tutanaklar?n? inceleyince görüyoruz ki, bu devlet, kesinlikle Amerika Birleşik Devletleri’dir. Ancak Gazi, Nutuk’da bunu sert bir dille inkâr etmiş ve hatta “manda”n?n söz konusu olmad?ğ?n? söylemiştir (yumuşat?lm?ş ifade ‘müzâheret’tir). Ona göre bu madde, ecnebi sermayeye yönelik bir davetten ibarettir.

    Ancak gerek Rauf Orbay’?n hat?ralar?na, gerekse Kâz?m Karabekir’in yukar?daki eserine bak?ld?ğ?nda bu “her hangi devlet”in ABD olduğu aç?kça ortaya ç?kmaktad?r. Peki Gazi Mustafa Kemal, 1927’de, 8 y?l önceki bu önemli ayr?nt?y? neden unutturmak çabas? içine girmiştir? ?nk?lap tarihçilerimizin zahmet edip cevapland?rmas? gereken çetin bir sorudur bu.

    Kendi pay?ma, bu sorunun cevab?n?, yine onunla alakal? bir başka ayr?nt? üzerinden vereceğim. Yani 9 Eylül 1919 tarihli o meşhur mektup üzerinden.

    Sivas Kongresi s?ras?nda Amerikan mandas? fikri o kadar taraftar toplam?şt?r ki, başlarda mandaya taraftar olan Rauf Bey son anda fren koyup da, önce bir mektup yaz?larak bir ABD heyeti davet etme fikri kabul görmese belki de tamamen mandac? bir karar ç?kacakt?r. Doğrusu Sina Akşin’in hayret ettiği kadar var: Mandac?l?ğa karş? olduğunu bildiğimiz Başkan Mustafa Kemal, kürsüye ç?k?p bu gidişe dur dememiş, işi oluruna b?rakmay? tercih etmiştir. Nitekim kongre karar?yla Amerika’ya bir telgraf çekilmiş ve “ABD Kongresi üyelerinden oluşan bir kurul”un Anadolu’ya gelerek incelemelerde bulunmas? istenmiştir. Amaçlardan biri de, yaklaşan Sevr bar?ş görüşmelerinde Amerika’n?n tarafs?z bir ülke olarak yak?nl?ğ?n? sağlamakt?r. Mektupta ABD Senatosuna “Üyelerinizden oluşan bir komiteyi Osmanl? imparatorluğunun her köşesine göndermenizi diliyoruz” denilmektedir.

    Ve telgraf haline getirilerek çekilen mektubun alt?nda 5 imza birden vard?r. Kimler mi imzalam?şt?r bu mektubu? Bakal?m beraberce:

    Sivas Milli Kongresi ad?na Mustafa Kemal Paşa, Başkan Vekili Rauf Bey, ?kinci Başkan Vekili ?smail Faz?l Paşa (Ali Fuad Cebesoy’un babas?), ve iki divan kâtibi...

    Bu mektup ABD Senatosu taraf?ndan yay?nlanm?ş olup gerek Rauf Orbay, gerekse Kâz?m Karabekir oradan alarak hat?ratlar?nda kullanm?şlard?r.

    Şimdi s?ra geldi meselenin bam teline dokunmaya.

    BU MEKTUP YAZILDI MI YAZILMADI MI?



    Nutuk’taki ifade aynen şöyledir. 1927 bask?s?n? kullan?yorum:



    “Efendiler, pek uzun ve münakaşal? devam eden bu manda müzakeresi, taraftarlar?n? iskât edecek [susturacak] mutavass?t [orta yolcu] bir çare ile hitam buldu [sona erdi]; hem de bu çareyi teklif eden yine Rauf Bey oldu... Bu teklif ittifâk-? ârâ [oybirliği] ile kabul olundu. Kongre divan riyasetinin [başkanl?ğ?n?n] imzalar?yla bu yolda bir mektup tesvid olunduğunu [müsveddesinin haz?rland?ğ?n?] hat?rl?yorsam da, bu mektubun gönderilebilip gönderilmediğini pek iyi hat?rlam?yorum. Esasen bu mektuba suret-i mahsusada [özel olarak] ehemmiyet atf etmiş değildim.” (s. 68)

    Kongre başkan? ve başkan vekillerinin imzalad?klar? ve bir yabanc? devletin senatosuna çekilen telgraf?n gönderilip gönderilmediğini pek iyi hat?rlamayan Gazi'nin, ayn? Nutuk’un 92-94. sayfalar?na ald?ğ? Kâz?m Karabekir’e yazd?ğ? bir cevapta bu mektubun yaz?ld?ğ?n? ve kendisinin imzalad?ğ?n? gayet güzel hat?rlad?ğ?n? görmekteyiz. Mektupta geçen ifadeleri şöyledir Mustafa Kemal’in:

    “Yaln?z Amerika senatosuna yaz?lan ve malumunuz olan bir mektuba kongre karar?yla 5 kişi vaz’-? imza etmiştir [imza atm?şt?r] ki, bu meyanda bendenizin de imzam vard?r.” (s. 92)

    Kald? ki, gönderilip gönderilmediğini pek iyi hat?rlayamad?ğ? mektubun hemen arkas?ndan, yani sadece 10 gün sonra, ABD Kongresi’nin Sivas’a inceleme yapmak ve rapor tutmak maksad?yla gönderdiği General Harbord’la görüşen de Mustafa Kemal’den başkas? değildir (bu görüşmede Rauf Bey de tercümanl?k yapm?şt?r.) Dolay?s?yla mektubun gönderilip gönderilmediğini en az?ndan onun doğurduğu bu ziyaretten hat?rlayabilirdi. Ancak ben Gazi’nin, bu biraz kafa kar?şt?racak ayr?nt?y? Nutuk’un resmi tarih oluşturma amac?n? göz önünde tutarak hat?rlamak ve hat?rlatmak istemediğini düşünüyorum.

    Nereden mi ç?kart?yorum bunu? Şaş?racaks?n?z belki ama yine gerçek bir hazine olan Nutuk’tan.

    Zaman?n Matbuat Cemiyeti Başkan? olan Velid Ebuzziya, bir söyleşi yapacakt?r Mustafa Kemal’le. Mustafa Kemal Paşa’n?n Tasvir-i Efkâr gazetesi ad?na 13 Ekim 1919’da yollanan 21 sorudan sadece 12 numaral? soruya cevap vermediği dikkatlerden kaçmaz. Bu soru ise tahmin edebileceğiniz gibi, General Harbord’la görüşmesinde ne konuştuklar? üzerinedir. (“General Harbord ile ne mülakat ettiniz?”) (Nutuk, 1927 bask?s?, cilt II, s. 145-146.)

    Epeyce şaş?rt?c? değil mi? Bütün sorular içinden sadece Amerikal? General ile yapt?ğ? görüşme hakk?ndakini cevaps?z b?rakan Mustafa Kemal, ayn? kitapta Harbord’u gönderen ABD Senatosu'na yazd?ğ? ve alt?nda imzas? bulunan mektubun gönderilip gönderilmediğini pek iyi hat?rlayamad?ğ?n? söylemekteydi.

    Neydi işin s?rr? acaba? Nutuk’ta Kurtuluş Savaş? tarihi yeniden yaz?l?rken baz? ayr?nt?lar neden atlanm?şt??

    Ben yoruldum gayr?. Varsa kudretiniz siz verin cevab?n?..

    Mustafa Armağan
    Konu elff tarafından (21.08.07 Saat 20:38 ) değiştirilmiştir.

  2. #2
    Ehil Üye elff - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Jul 2006
    Bulunduğu yer
    Kocaeli
    Mesajlar
    4.016

    Standart

    Alıntı TeReNNüM Nickli Üyeden Alıntı
    bu mektubun
    gönderilebilip gönderilmediğini pek iyi hat?rlam?yorum.
    Bir ülke için manda istenecek nerdeyse, unutulacak bir olay m? bu.?şte, hat?rlamak istedikleri tarihi yazm?şlar.
    Konu elff tarafından (21.08.07 Saat 20:39 ) değiştirilmiştir.
    İmân, insanı insan eder; belki, insanı sultan eder. Öyle ise, insanın vazife-i asliyesi İmân ve duâdır.

    ***


    ....Sevgili Üstâdım, evvelce arz ettiğim vech ile, ben artık birşey için yaşadığımı zannediyorum.


    O da, üstâdım olan dellâl-ı Kur'ân'ın vazife-i memuriye-i mânevîsini îfâ etmekle kendilerine pek cüz'î bir yardım ve Kur'ân hesâbına cüz'î bir hizmetkârlıktan ibârettir....



    ***


+ Konu Cevaplama Paneli

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

     

Benzer Konular

  1. Mustafa Kemal'e din yıkıcı, süfyan demişler
    By gerceklervebiz in forum Açıklamalı Risale-i Nur Dersleri
    Cevaplar: 64
    Son Mesaj: 06.01.18, 10:39
  2. Mustafa Kemal Nasıl Cumhurbaşkanı Oldu?
    By Ömer Said in forum Tarih
    Cevaplar: 11
    Son Mesaj: 31.12.08, 16:05
  3. Mustafa Kemal'in Bursa Nutku Sahte Çikti
    By elif-birnur in forum İslami Konular ve İman Hakikatleri
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj: 30.09.08, 12:14
  4. Mustafa Kemal'i Nasıl Bilirdiniz?
    By muhakkik in forum Tarih
    Cevaplar: 68
    Son Mesaj: 15.10.07, 18:31

Bu Konudaki Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
Yemek Tarifleri ListeNur.de - islami siteler listesi
Google Grupları
RisaleForum grubuna abone ol
E-posta:
Bu grubu ziyaret et

Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0