Haddi Aşmak

“Gül, dalında güzeldir” derler
Her şey tabii haliyle; bulunduğu asli yerde, kendi konumunda güzeldir
Dalından koparılıp bir vazoya konan gül, solar ve canlılığını yitirir
Haddi aşmak; iğretiliktir Yapaylıktır İnsanın, fıtratından, doğal halinden, özellik ve yeteneklerinden uzaklaşması; kendi makamını terk etmesidir Kendi kendisi olmaktan çıkmasıdır
Her insanın sorumluluğu; aklı, düşüncesi, kapasitesi, gücü, anlayış ve bilgisiyle sınırlıdır Taşıması gerekenden sorumlu tutuyor Yaratan, kullarını

Kişinin, sorumsuz davranıp; taşıması gerekeni yüklenmeyişidir haddi aşmak Olduğundan başka görünmek isteyişidir Üzerine lazım olmayanı yapmaya kalkışmasıdır
En basit şekliyle; bilmediği, anlamadığı, gücünün yetmediği bir konuda biliyormuş gibi davranıp; söz söylemesi veya görev üstlenmesidir
Haddi aşmanın en büyük şekli ise; kulun, Allah’ın bazı yetkilerini kendinde görerek ilahlık taslamasıdır Kul olduğunu unutup Allah’ın ilahlık yetkisini kullanmak isteyişidir Tuğyan etmesi (tağutlaşması)dır Bu anlamda “küfür”, “şirk” ve “münafıklık”da bir haddi aşma eylemidir
Bir başka ifadeyle; sapmak demektir Kulların, Yaratan’ın, çizdiği doğru yol olan “sırat-ı mustakim”i terk etmesi, asileşmesi, yoldan çıkmasıdır


Şeytana aldanıştır Onun adımlarına uyuştur Çünkü şeytan, insanın doğru yolu üzerinde oturmaktadır İnsanı, yolundan saptırmak için mücadele ediyor
“Fatiha Suresi”ni okuduğumuzda, doğru yol üzere olmayı; sapmamayı dilerken; bir bakıma haddimizi aşmamayı diliyoruz Rabbimizden
Emrolunduğumuz şekilde dosdoğru olmakla ödevliyiz Emrolunanı çiğneyip; eğriliştir haddi aşmak Doğru olmamaktır Dürüst davranmamaktır
Hak – hukuk tanımamanın bir diğer adıdır

Haddi aşmanın tıbdaki adı; kanserdir! Hücrenin, haddini aşması, hak - hukuk tanımayıp azmanlaşmasıdır kanser Haddini aşan insanlar da, toplum bünyesinin kanserli hücreleridir
Had; sınır demektir Hudut; sınırlar Ademoğlunun hayat yolundaki sınırlar nedir?
Yaratan’ın, (insanlar, insan gibi yaşasın diye) koyduğu hükümlerdir
“Hüküm, yalnız Allah’ındır!”

Haddi aşmak; hükmün -kayıtsız şartsız- yalnız Allah’a ait olduğunu tanımamaktır Ya da tanıdığı halde -bile bile- Hakkın hükümlerine asi olmaktır
Daha doğru bir ifadeyle had; vahiydir! Vahyin tamamıdır Ne eksiği, ne de fazlası Vahiy, insan hayatının programıdır Vahye uymakla emrolunmuşuz İşte haddi aşmak; vahyin sınırlarını aşmaktır Hayatı, vahye programlamamaktır Kur’an’ı rehber, Resulü önder tanımayıştır
Nasıl her bitki kendine uygun iklim ve toprakta yetişiyorsa; insanın kültür toprağı ve iklimi de vahiydir! Vahyin atmosferinden dışarı çıkan insan, haddini aşmış insandır İnsanca hayat sürme yetilerini yitirir Güzelliğini yitirir Çirkinleşir

Vahyin ana caddesinden sapmadan; yolun şurasında veya burasında yürümek; bir başka deyişle; şu veya bu ictihada, ya da cemaate, lidere, örfe veya kendi ictihadına uymak çok önemli değil O caddeden (yoldan) çıkmamaktır önemli olan
Haddi aşmamak kurtuluş vesilesidir Kurtulan / kurtulacak olan müminlerin özelliği sıralanırken, kitabımız Kur’anda şöyle buyruluyor:
“Şu halde kim bunun ötesine gitmek (Vahyin sınırlarını aşmak; Hakkın, hükümlerini çiğnemek) isterse; işte bunlar, haddi aşan kimselerdir”


Rabbimizin bir başka uyarısı:
“Haddi aşmayın! Çünkü Allah, haddi aşanları sevmez!”
Allah’ın sevmediği bir kul olarak yaşamaktansa; yaşamamak yeğ değil mi? Onlar için hayatın ne anlamı var?
Ya Rabbi, haddi aşmaktan ve her türlü aşırılıktan sana sığınırız Seveceğin kullardan olmamız için; seveceğin işler yapmamız hususunda yardım et bizlere
AMİN

HADDİ AŞMAK / Adil AKKOYUNLU