+ Konu Cevaplama Paneli
Gösterilen sonuçlar: 1 ile 3 ve 3

Konu: Internet Nasıl Çalışır?

  1. #1
    Ehil Üye zeet06 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Jul 2008
    Mesajlar
    1.023

    Lightbulb Internet Nasıl Çalışır?

    Internet Nasıl Çalışır?


    Internet"in ne olduğu sorusuna cevap vermek imkansız denecek kadar zor. Bugün Internet"i oluşturan bağlantılar demeti nereden başlıyor; nereye gidiyor; kaç alan var; bu gibi sorunların cevabını bilmek artık imkansız. Herşeyden önce "İnternet"in yeri" diyebileceğimiz bir yer yok. Bu yüzden Internet"in ne olduğunu bir kenara bırakın, bize gerekli olduğu ölçüde Internet"in nasıl çalıştığını anlamaya çalışalım.
    Internet"i bir demiryolu şebekesine benzetebiliriz. Yüzlerce lokomotif ve binlerce vagondan oluşan bir sistemin, sonuç itibariyle aynı raylar üzerinde, belirli bir sisteme göre hareket etmesi gibi, Internet de yüzlerce omurga, binlerce omurgalar arası bağ, onbinlerce hizmet sunucudan oluşan bir sistemle, milyonlarca kişiye hizmet sunuyor. Trenle yolculuk etmek için sistemin nasıl çalıştığını, hangi trenin ne zaman, nerede olması gerektiğini bilmenize hiç gerek yok. Sizin için önemli olan belirli bir trenin, belirli bir istasyondan, belirli bir saatte kalktığını bilmekten ibaret. Internet de öyle; günün belirli saatinde İnternet"te mevcut alanları gezen, bilgi edinmeye çalışan, ya da kimi alanlardan ücretsiz program edinmekye çalışan bir kullanıcı, Internet"in nasıl çalıştığını bilmek zorunda değil. Ama, bu sistemde yer edinecek ve başkaları için bir şeyler sunacak kişinin sistemin nasıl çalıştığını bilmesi gerekir.
    Internet, bilgisayarlar ağları arası ağ demektir. İki veya daha fazla bilgisayar arasında iletişim kurmak, bir başka deyişle bağımsız bilgisayarları bir ağ halinde birbirine bağlamak için herşeyden önce bu bilgisayarları bir suretle birbirlerine bağlamak gerektiği gibi gibi bilgisayar ağlarını da birbirleriyle alışveriş yapabilir hale getirmek için önce birbirleriyle irtibatlandırmamız gerekir.
    Bu bağı oluşturduğumuz zaman, karşımıza bir bilgisayarların birbirlerine bilgi aktarmalarını ve aktarılan bilginin doğru anlaşılmasını sağlayacak ilkeler üzerinde de anlaşmaları gerekir. Aralarında alışveriş sağlayabilmek için, bilgisayarları ortak bir dili konuşur hale getirmek zorundayız. Bilgisayar ağı ve Internet uzmanları, programlama diliyle karıştırılmaması için, bilgisayarlar arasındaki ortak iletişim diline "dil" yerine protokol derler. Bir protokol, sistemdeki bütün birimlerin birbirlerine nasıl ve hangi sırayla hitap edeceklerini gösteren ilkeler listesidir, diyebiliriz.
    Internet"in ana protokolü ise Transmission Control Protocol (TCP) [Aktarma Denetleme Protokolü] ve Internet Protocol (IP) adını taşır ve genellikle TCP/IP şeklinde birlikte kullanılır. Internet"e dahil bütün bilgisayarların, bu bilgisayar arasındaki şebekelerin ve bunları birbirine bağlayan telefon hatlarını işleten diğer elektronik cihazların aynı dili konuşmasını sağlamak mümkün olamaz. Ama TCP/IP, farklı dil de konuşsalar, bütün bu sistemlerin birbirlerine ortak kurallar çerçevesinde bilgi vermesini sağlar.
    Bir bilgisayarın bir diğerine göndereceği bilgi, biteviye, kesintisiz bir şekilde gönderilebilseydi, tıpkı bir işyerindeki bilgisayarların arasında kurulan bir yerel ağda olduğu gibi, bir Network yazılım paketi pekala herkesin ihtiyacını karşılardı. Ama kıt"adan kıt"aya, ülkeden ülkeye telefon bağlantısı, sürekli kesilen bir ilişki modeli üzerine kurulmuştur. Ankara"dan Istanbul"a, Tokyo"dan Londra"ya telefon eden bir kişinin bile "Alo!"su ile "Kimsiniz?" sorusu bile, karşı tarafa birbirinden farklı bir hat üzerinden gidebilir. Çağımızda telefon bağlantısının bu denli çok ve yoğun olmasını, iki telli bir bağlantı üzerinden aynı anda birden fazla sinyal gönrdenme ve bu sinyalleri belirli bir bağlantı kesildiği zaman mevcut optimum verimlilikte bir başka bağlantı üzerinden gönderme tekniği sağlamış bulunuyor. Bu bağlantıyı kullanan bilgisayar şebekelerinin de aralarındaki iletişimi kesilebilen bağ modeli üzerine bina etmesi gerekiyordu. Internet kurallarının ilki olan TCP, gönderilecek bilginin küçük parçalara ayrılmasını ve karşı tarafta düzgün biçimde birleştirilmesini sağlar. Uluslararası telefon sinyali alışverişinin hiç bir zaman belirli olmayan bağlantı yöntemi, kimi zaman, örneğin üç numaralı paketin, iki numaradan önce karşı tarafa ulaşmasına yol açabilir. TCP, bilginin aktarılmasını denetleme kuralı olarak, alınan bilginin gönderilen sırada anlaşılmasını da sağlar.
    Internet Protokolü ise TCP"ye göre paketlere bölünen bilginin fiziksel olarak bir cihazdan çıkıp, diğerine en uygun yoldan gitmesini sağlar. Ağları birbirine bağlayan sistemde, Gateway veya router denen, ana geçitler ve yönlendiriciler vardır. Aslında bu cihazlar da kendi başına birer bilgisayardan ibarettir. Router cihazları, kendilerine gelen bilgi paketinin üzerindeki adrese göre doğru yönde ilerlemesini sağlar.
    Internet"in, 1970"lerde Amerikan Savunma Bakanlığı"nın çeşitli araştırma projelerinde çalışan bilimadamları, üniversiteler ve araştırma kurumları arasında bilgi alışverişini sağlamak için oluşturulduğunu duymuş olmalısınız.. Amerikan Genelkurmay Başkanlığı"nın İleri Savunma Araştırmaları Proje Dairesi (DARPA) tarafından, hangi bilgisayarın, hangi bilgisayara günün hangi saatinde bağlanacağını ve aralarında bilgilerin hangi ilkelere göre alınıp verileceğini belirleyen bu sistem (ARPANET), bilimadamları arasında haberleşmeyi ve çok büyük bilgisayar dosyalarını alıp-vermeyi o kadar kolaylaştırdı ki, bir süre sonra sistem askerî nitelik taşımayan ve fonu Savunma Bakanlığı tarafından sağlanmamış projelerle ilgili bilgi aktarımında da kullanılmaya başlandı. Üniversiteler, özel firmalara ARPANET"ten (ve bu ağ üzerinde oluşturulan USENET"ten) yararlanma hakkı satmaya başladılar. 1979 yılında Amerika Savunma Bakanlığı, üniversitelerarası haberleşme sisteminin bütün masrafını savunma bütçesinden karşılamanın haksızlık olduğunu belirterek, ARPANET"ten desteğini çekeceğini açıkladı.
    1980"lerin başlarında Amerikan Ulusal Bilim Vakfı (NSF), sadece ARPANET"e bağlı bilgisayarları değil fakat bazı üniversitelerdeki süper bilgisayarları birbirine bağlamaya karar vermiş ve bu amaçla Cornell Üniversitesi Teori Merkezi (Ithaca, NY), Illionis Üniversitesi Ulusal Süper Bilgiişlem Uygulamaları (NCSA, Urbana, Champaign), Pittsburgh Üniversitesi Süper Bilgiişlem Merkezi (Pennsylvania), Kaliforniya Üniversitesi San Diego Süper Bilgiişlem Merkezi (Kaliforniya) ve Princeton Üniversitesi Jon von Neumann Merkezi (New Jersey) arasında TCP/IP standardı ile çalışacak bir bağlantı için harekete geçmişti. Amaç, bu süper bilgisayarları Amerika ve Kanada"daki bütün bilimadamlarının hizmetine sunabilmekti. NSF, 5 merkez arasında 56 Kbps bir ağ için ferekli parayı sağladı ve bu merkezlerin çevresindeki bütün üniversitelere, fiziken bu ağa ulaşabiliyorlarsa, bağlanabileceklerini bildirdi. Bu dev bilgisayarlardan yararlanmak isteyen çok sayıda üniversite daveti kabul etti ve Internet"in çekirdeği toprağa atılmış oldu. Fakat bir süre sonra kullanıcılar, bu ağın, sadece beş büyük süper bilgisayardan yararlanmaya değil, fakat ağ"a dahil bilimadamı meslektaşlarına elektronik posta göndermeye, dosya aktarmaya ve haber grupları oluşturmaya yaradığını gördüler. Ağın trafiği birden arttı. Kasım 1987"de, NSF, Michigan Üniversitesi Bilgisayar Merkezi Merit"e, IBM, MCI ve Michigan eyalet hükumetleriyle ortaklaşa, mevcut 56 Kbps"lık ağı 1,544 Mbps (ki bu bağlantıya daha sora T1 adı verilecekti) hızına çıkartma işini ihale etti. Yeni ağ, ilk beş merkez ile Kolorado eyaletinin Boulder kentindeki Ulusal Atmosfer Araştırmaları Merkezi"ni ve Michigan Üniversitesi"ni de kapsayacaktı. İhaleden sekiz ay sonra 1 Temmuz 1988"de T1 omurgası hizmete girmiş ve ilk ay içinde 152 milyon "data paketi" aktarılmıştı. Projenin ortaklarından MCI telefon şirketi Michigan eyaletinin Ann Arbor kentinde Merit binasında 24 saat görev yapacak modern bir ağ denetim merkezi kurmuş, ve omurgaya bağlı 13 yerde 170 yerel ağı izleme olanağı sağlamıştı. NSFNET, 24 Temmuz 1988 günü 56 Kbps"lık eski omurgayı kapattı.
    Hemen belirtmek gerekir ki, bu tarihte Amerika ve dünyanın çok yerinde üniversiteler ve özel sektör bir çok "bölgesel Internet" kurmuş bulunuyordu, ve bu "Internetler," NSFNET"e girmek için NSF"a baskı yapmaya başlamışlardı. Örneğin Türkiye Üniversiteler ve Araştırma Kurumları Ağı (TÜVAKA) 1986"da bir çok üniversite ve Tübitak"a bağlı araştırma merkezini birbirine bağlamış ve bu bağlantıyı, Amerika"da EARN/BITNET ağı vasıtasıyla, dünyaya açmıştı. 1991-92"de Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Tübitak, bu bağlantıya RIPE adlı ağı ekleyerek network protokolü olarak IP kullanmaya başlamıştı. Bağlantı noktası olarak Fransa yerine Almanya"nın tercih edilmesi ile 1994"te Türkiye"nin dış bağlantı hızı 64 Kbps"a çıkmıştı. Daha sonraki yıllarda, X.25 ağı, kiralık hatlarla hızla gelişecekti.
    Amerika içinde ve dışındaki bu baskılar sonucu, Ocak 1989"da Merit-IBM-MCI ortaklığı, NSF"a, ağ hızını artıracak ve giderek artan yükü kaldıracak bir güncelleştirme programı önerdi. Bu sırada IBM 45 Mbps (buna da T3 bağlantı hızı adı verilecekti) hızda çalışan ilk Router (ağ yönlendirme bilgisayarı) cihazını imal etmeyi başarmıştı. Vakfın verdiği 4 milyon Dolar ile, Kasım 1991"de omurga T1"den T3"e çıkartıldı, merkez sayısı 16"ya, merkeze bağlı ağ sayısı ise 3,500"e çıkartıldı. İşte bu omurga, bugün Internet dediğimiz şeydir.
    Bu tarihten sonra Internet günlük yaşamımıza giren bir kelime oldu. Trafik, bir taraftan ticarî nitelik kazanırken, diğer taraftan tek omurganın kaldıramayacağı kadar artmıştı. Kaliforniya eyaletinde Santa Clara kentinde Willtel telefon şirketi kendi router"ı devreye sokarak, özel şirketlere NFSNET bağlantısı satmaya başladı. Aynı şeyi Federal Hükumet Washington"da yapıyordu. Bu gelişmeler üzerine NSF, 19933"te, Network Access Points (NAP, Ağ Erişim Noktaları) adını verdiği dört nokta oluşturacağını ve arzu eden firmanın omurga kurarak, omurgasını bu noktada Internet"e bağlayabileceğini duyurdu. Açılan ihalenin sonuçlarına göre, bu dört noktadan birincisi San Francisco"da Bell telefon şirketi, ikincisi Chicago"da Bell-Ameritech ortaklığı, üçüncü New York"ta Sprint, dördüncüsü New Jersey"de Pennsauken kentinde metropoliten Fiber Systems tarafından işletilecekti. Bu noktalardan Sprint"e ait olan Amerika dışı bağlantıları da sağlayacaktı. 30 Nisan 1995"te, NFSNET resmen kapatılmış oldu. Bu ilk NAP"lara yeni omurgalar bağlandıktan sonra fiilen 13 bağlantıları bağlama (enterkonnet) merkezi doğmuş oldu. Fakat zamanla bu da önemini yitirdi; omurga işleticisi firmalar resmî bağlantı yerlerinin dışında da özel bağlantı merkezleri kurdular.
    Bu herkesin bildiği Internet hikayesi. Ancak siz Internet"i Internet yapanlardan, Web sitesi sahiplerinden biri olacağınıza göre, biraz daha ayrıntıya girmek ve "Omurga nedir?" diye sormak zorundasınız.
    Bilgisayarlar arası bağlantı şebekesi (Ağ, network) genel olarak router denen cihazlarla birbirine bağlanır. Bu cihazlara, yol bulan, yol veren anlamına gelen bu kelimenin verilmesi, cihazın kendisine ulaşan bil veri paketini okuyup, paketi üzerindeki "adres"e "yollaması"ndan kaynaklanmaktadır. Internet, birbirine bağlanmış router"lar zinciridir.
    Router"lar arası en etkili iletişim yer kabloları ile bağlandığı için günümüzde router"ların çoğu, telefon sistemi ile birbirine bağlıdır. Telefon teli ile yapılabilecek bir iletişimin hızı ise azami 53 Kbps olabilir. Daha hızlı bir bağlantı istiyorsanız, router"larınızı kiralık daimi hat ile birbirine bağlamak zorundasınız. Kiralayabileceğiniz hatların ise taşıyabilecekleri bilgi miktarı (hattın aktardığı elektrik sinyalinin frekansı) kullanılan telden tele ve mesafeye göre değişir. DS-0 (Data Service-0) adı verilen en basit hat, 56 Kbps hıza sahiptir. DS-1 hattı kiralarsanız, bu hız 1,544 Mbps"a çıkar. O zaman bu bağlantıya T1 bağlantısı denilir. 45 Mbps hıza sahip hatta DS-2, kuracağınız bağlantıya T3 adı verilir. Kiralamak istediğiniz hattın optik olmasını arzu ederseniz, OC-3 hattı kirayalabilirsiniz ve router"leriniz 155 Mbps bilgi alış verişi yaparlar. OC-12 hat kiralayacak olursanız, kapasiteniz 622 Mbps"a çıkar. Omurga dediğimiz şey, bir telefon firmasının veya benzeri bir başka iletişim şirketinin, router"ları arasında kurduğu ana hattır. Şimdi bu bağlantı kısa mesafe için ise ucuz, iki uzak kent arasında ise pahalıdır. Örneğin, ABD"de aynı kent içinde 20 kilometreden kısa mesafeler için 56 Kbps bir hattın aylık kirası 60 Dolar iken, T3 hattın aylık kirası 70 bin Dolar"dır. OS-3, 100 bin Dolar, OS-12 ise 400 bin Dolar tutar. Bunu iki uzuk kent arasında düşünürseniz, kuracağınız bağlantının maliyeti hakkında bir fikir edinebilirsiniz.
    "Ulusal Internet Omurga Sunucu" olmak istiyorsanız, bir kaç kenti birbirine bağlayan hat döşemiş veya kiralamış ve bu hattın iki ucuna çok hızlı, çok yetenekli router"lar bağlamış olmalısınız. Ulusal Internet Omurga Sunucusu, router"larının bulunduğu yerde, başka omurga sunucularına veya yerel ağ oluşturan ve muhtemelen daha düşük kapasiteli router sahiplerine diğer kentlere bağlantı imkanı satar. Bu ikinci grup router ve bağlantı sahipleri, üçüncü grup ve muhtemelen daha düşük kapasiteli ama daha çok müşterili router ve bağlantı sahiplerine bağlantı imkanı satar. Ve bu kişiler de size-bize Internet servisi sunan ve Adına Internet Servis Sunucu (ISS) dediğimiz kişi veya şirketlere bağlantı imkanı satar.
    "Ulusal Internet Omurga Sunucu" firmalar, birbirleriyle NAP"da bağlanırlar. Dolayısıyla aslında birden fazla olan omurgalar, Internet kullanıcısına bir tek "bilgi süper otoyolu" gibi görünür. Aslında bu süper otoyolunda, birincisi "Ulusal Internet Omurga Sunucu" şirketler, dördüncüsü bizim abonesi olduğumuz ISS"ler olmak üzere dört hız seviyesi vardır. Fakat bunu kesin kural olarak algılamamak gerekir. zincirde dördüncü halka olan bir ISS"in, ikinci halkaya bağı T3 bile olabilir. Bu, ISS"in ödemek istediği kiraya bağlıdır. Internet kullanıcısı bir firma, isterse, kendi ISS"ine kiralık T1 hattı ile bağlanabilir. Ama ISS, üçüncü seviye bağlantı noktasına 56 Kbps bir hat ile bağlı ise, bu firma parasını çöpe atmış olur; çünkü binlerce Dolar vereceği kablodan, herhangi bir Internet abonesi gibi azami 53 Kbps (56 K bile değil) hızında iletişim sağlayacaktır.
    Internet"i ve onu oluşturan omurgayı ele aldıktan sonra sıra, sık sık karıştırılan bir başka konuya geldi: Internet ve Web ilişkisine. World Wide Web (WWW, Dünya Çapında Ağ) adı verilen "şey", Internet"te verilebilecek hizmetlerden sadece biri. Bununla birlikte Internet trafiğinin yüzde 85"ini Web oluşturuyor. Bunu sağlayan, kullanıcının Web"te bir belgeden diğerine, bir grafikten diğerine gidebilmesini mümkün hale getiren Hypertext teknolojisi olsa gerek. Bu teknoloji, HTTP adı verilen ağların birbirlerine Hypertext alıp vermesini sağlayan protokole dayanır. Web"de bir bilgisayardan diğerine dosya aktarmaya yarayan FTP, ya da kullanıcılar aracında birbirlerine mesaj alıp vermelerini sağlayan NNTP protokolleri de vardır. Ama en çok tanınan ve kullanılan HTTP protokolüdür.
    HTTP, İsviçre"deki Avrupa Nükleer Fizik Laboratuvarı"nda laboratuvara bağlı uzmanların yazdıkları raporlarda bir standart sağlamak üzere geliştirilmişti. Tekniğin esası, belirli bir yazıyı veya grafik unsuru, başka bir yazıya veya grafik unsura bağlamak ve birinden doğruca diğerine gitmeyi bağlayan (metinleri hyper hale getiren) bağlantılardan ibarettir.
    Web Browser adı verilen programlar (Microsoft Internet Explorer veya Netscape Navigator ve diğerleri), bilgisayarı ile Internet arasınhda bağlantı kuran kişinin, HTTP protokolü ile yazı, resim, ve video veya ses gibi diğer multimedya unsurlarını sunan Web Sitelerine girerek, bunları kendi bilgisayarına aktarmasını sağlar. Internet, daha doğru adıyla WWW, Universal Resource Locator (URL, Evrensel Kaynak Belirleyici) adı verilen bir adres sistemine dayanır. Bu sisteme göre belirlenmiş adresi, browser programının adres hanesine yazan kullanıcı, kendi bilgisayarı ile bu adreste gösterilen "kaynak" arasında bağlantı sağlamış olur.
    Bu bağlantı sağlandığı anda, "kaynak" bilgisayarla, "ziyaretçi" bilgisayar arasında bir "hizmet veren/müşteri" (Server/Client) ilişkisi kurulmuş olur. Kaynak bilgisayar veya Web sitesinin bulunduğu bilgisayar, kendisinden hizmet isteyen müşteri ziyaretçiye, talep ettiği yazıları, resimleri, videoları, ses dosyalarını verir. Servis veren veya hizmet eden (Server) bilgisayardaki programa da Server adı verilir. Bu anlamda IE veya Netscape "Client program" sayılırlar.


  2. #2
    Ehil Üye zeet06 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Jul 2008
    Mesajlar
    1.023

    Standart

    ODTÜ'nün 50. kuruluş yılı kapsamında 2006 Temmuz ayında hazırlanmış olan "KURULUŞUNDAN BUGÜNE BİLGİ İŞLEM DAİRE BAŞKANLIĞI" isimli belgeye ulaşmak için tıklayınız. (468 KB pdf dosyası)
    ODTÜ Bilgi İşlem Daire Başkanlığı, üniversitemizin eğitim ve araştırma etkinlikleri için bilgisayar, iletişim ve enformatik servislerini sunan bir birimidir. Kurulduğu 1960'lı yıllardan bu yana kullanıma sunmak için barındırdığı yazılım/donanım parkını sürekli güncel tutmayı başarmış ve her zaman ülkenin en önde gelen bilgisayar merkezlerinden biri olmuştur. Gerek ODTÜ Bilgi İşlem Dairesi'nin tarihsel gelişimi, gerekse bilgisayar teknolojilerindeki gelişimi göstermesi açısından aşağıdaki tablonun ilginç bilgiler içerdiğini düşünüyoruz:
    19641965196619691972197719791981198219841985198719901992199319941995199619971998199920002001200220032004200520062007
    1964 ODTÜ Bilgisayar Merkezi kurulmuştur.
    1965 IBM 1620, 40 KB ana bellek, 1 kağıt şerit okuyucu (IBM 1621), 1 kart okuyucu/delici (IBM 1622), 1 satır yazıcı kiralanmıştır (IBM 1443).
    1966 Ek olarak 1 optik işaret okuyucu (IBM1230), 1 disk sürücü (IBM1311) kiralanmıştır.
    1969 IBM 1620 sistemi yerine IBM 360/40, 2 disk (IBM 2311), 2 teyp (IBM 2401), kart okuyucu/delici (IBM 2540), 1 satır yazıcı (IBM 1403), 1 sistem konsolu (IBM 1052) kiralanmıştır.
    1972 2311 modeli diskler 2314 model disklerle değiştirilmiştir.
    1974 IBM 360/40 sistemi çıkarılarak yerine IBM 370/145, 384 KB ana bellek, 1 disk (IBM 3333), 2 teyp (IBM 3420), 1 kart okuyucu/delici (IBM 2540), 1 kart okuyucu (IBM 3505), 1 satır yazıcı (IBM 1403) ve sistem konsolu (IBM 3215) kiralanmıştır.
    1977 4 disk (IBM 3330) 400 MB kapasiteyle sisteme eklenmiştir.
    1979 1 optik işaret okuyucu (IBM 3881) ve teyp birimi (IBM 3410) kiralanmıştır.
    1981 IBM 370/145 sistemi çıkartılarak yerine Burroughs B6930 sistemi, 3 MB ana bellek, 1600 MB disk, 2 satır yazıcı, 10 terminal, 6 yazıcı, 2 kart okuyucu ile kiralanmıştır.
    1982 Sisteme 4 terminal, 1 disk (400 MB) eklenmiştir.
    1983 Sistemin terminal kapasitesi 20 terminal ilavesi ile arttırılmıştır.
    1984 B6930 sisteminin yanı sıra Burroughs (UNISYS) A9F, 12 MB ana bellek, 1 kart okuyucu, 2 satır yazıcı, 2 teyp birimi, 3 disk (3x 400MB), 6 uç yazıcısı kiralanmıştır.
    1985 20 terminal (ET1100) eklenmiştir.
    1987 Bilgi İşlem Dairesi alt yapı olanaklarını (UPS, jenaratör gibi) güçlendirerek 24 saat/7 gün kesintisiz hizmet sunmaya başlamıştır. İlk Wide Area Network (BITNET - EARN) bağlantısı UNISYS A9F üzerinden gerçekleştirilmiştir.
    1990 IBM 3090/180S sistemi VM/XA SP işletim sistemi ile kurulmuştur. Sistem 1 vektör işlemci, 128 MB Bellek, 22.5 GB disk (IBM 3380), 135 renksiz (IBM 3191) ve 15 renkli (IBM 3192) terminal, 2 adet 2000 lpm satır yazıcı (IBM 4245), 2 adet 6250 bpi teyp sürücü ve 2 adet 32000 bpi kartuş teyp sürücüye sahiptir.
    IBM 3090/180S sisteminin kurulması ile Bitnet bağlantısı IBM 3090/180S sistemi üzerinden sağlanmaya başlanmıştır.
    IBM terminallerinden oluşan 3 terminal odası (Makine, Fizik ve İnşaat bölümlerinde toplam 75 terminal) kullanıcıların sisteme erişimlerinin sağlanması amacıyla hizmete açılmıştır.
    METU-NET (fiber optik token-ring backbone, 16 Mbps) ODTÜ'de bulunan bütün birimlerin network olanaklarından yararlanmasını sağlamak amacı ile kampüse döşenmiştir.
    1992 UNISYS U6065 sistemi, 3 işlemci, 16 MB bellek ve 1.3 GB disk ile kurulmuştur.
    HP/9000 817S, 16 MB bellek ve 600 MB disk ve HP-UX işletim sistemi ile alınmıştır.
    RISC/6000 System 320, 16 MB bellek, 1 GB disk ve AIX işletim sistemi ile kurulmuştur.
    Eylül ayında X.25 ile Hollanda üzerinden ilk INTERNET bağlantısı gerçekleştirilmiştir.
    1993 UNISYS U6065 sistemine 16 MB bellek ve 3.9 GB disk, HP 817S sistemine ise 16 MB bellek, 3.9 GB disk eklenerek bu sistemlerde kapasite arttırımı sağlanmıştır.
    Nisan ayında 64 K'lık kiralık hat (leased line) ile Washington NSFNET (Internet omurga ağı) üzerinden INTERNET bağlantısı gerçekleştirilmiş ve kullanıma açılmıştır.
    Yurtlarda (1. ve 2. yurt) 2 adet PC salonuna Novell ağ işletim sistemi kurulmuş ve hizmete açılmıştır.
    UNISYS B6930 sistemi kullanımdan kaldırılmıştır.
    Sun Server 32 MB bellek, 4 GB disk ile kurulmuştur.
    UNISYS A9F sistemi akademik kullanıcıların erişimine kapatılmıştır.
    METU-NET genişletme çalışmaları başlatılmıştır.
    1994 IBM terminallerinden oluşan 3 terminal odası (Makine, Fizik ve İnşaat bölümlerinde bulunan) PC odalarına dönüştürülmüştür. PC salonlarında Novell network ağ işletim sistemi kullanılarak oluşturulan yapıda toplam 96 PC hizmete sunulmuştur.
    Tatung 1041 server 32 MB memory, 1 GB disk ile alınmıştır. 3 adet IBM RISC/6000 SYSTEM POWERserver 590, 512 MB bellek ve 80 GB yüksek güvenilirlik seviyesine sahip disk ile kullanıma açılmıştır. Sistemler FDDI (100 Mbps) network ile birbirlerine bağlanmışlardır. IBM SP2 ile Türkiye'de ilk defa dünya çapında ilk 500'e giren Süperbilgisayar ODTÜ'de kullanılmıştır. (http://www.top500.org/site/1145 376. sıra).
    1995 IBM Scalable POWERparallel System (SP2) sistemi kurulmuş ve servise sunulmuştur. Bu sistem, herbiri 64 MB bellek ve 1 GB diske sahip 8 node'dan oluşmaktadır. Bu sistem yüksek başarımlı hesaplama ve yoğun işlemci gücü gerektiren uygulamalarda kullanıcılara hizmet vermektedir. HP/9000 817S, 32 MB bellekten 64 MB belleğe çıkartılmıştır. Internet hızımız 128 K'ya çıkarılmıştır.
    1996 Kurulu sistemlerimizin işlemci gücünü arttırmaya yönelik olarak HP 800/E25 ve IBM RISC6000 POWERserver J30 ve G30 model sistemler alınmış ve kullanıma açılmıştır. Ayrıca veri yedekleme sistemlerini daha güvenilir kılmak ve kapasitesini arttırmak için Robot Tape Library sistemlere bağlanmıştır. Kasım ayı içerisinde J30 ve G30 sistemlerinin işlemci modellerinde (ücretsiz) yükseltilme yapılmıştır. Internet hızımız 512 K'ya çıkartılmış ve ayrıca Amerika'da MCI'a 256 K'lık ikinci bir bağlantı kurulmuştur. ODTÜ içerisinde kurulu bulunan yerel ağın ATM'e çevrilmesi konusunda proje çalışmalarına başlanmış ve bazı alımları yapılmıştır. 1997 yılı içerisinde kurulum ve genişletme çalışmaları tamamlanacaktır.
    1997 BİDB'nin sahip olduğu donanım parkı, 1997 yılı içinde mevcutların kapasiteleri arttırılarak ve 4 adet yüksek nitelikli yeni sistem alınarak zenginleştirilmiştir. IBM RISC/6000 POWERserver J40 sisteminin belleği 256 MB'dan 512 MB'a, IBM RISC/6000 POWERserver G40 sisteminin işlemci sayısı 2'den 4'e ve belleği 256 MB'dan 512 MB'a, IBM RISC/6000 POWERserver 590 sisteminin belleği 128 MB'dan 256 MB'a ve IBM RISC/6000 POWERparalel SP2 sisteminin 7 adet node'unun bellekleri 64 MB'dan 128 MB'a, 1 adet node'unun belleği de 128 MB'dan 256 MB'a yükseltilmiş ve 4.5 GB sabit disk ilavesi yapılmıştır. TATUNG 10/41 sisteminin disk kapasitesi 17.1 GB'dan 34 GB'a yükseltilmiştir. 15.09.1997 ve 24.10.1997 tarihlerinde yapılan ihaleler ile toplam 4 adet UNIX tabanlı sistem alınmıştır. Alınan sistemlerin 15.12.1997 tarihinde teslimlerinin tamamlanmasını takiben kurulumlarına başlanmıştır. ODTÜ yerel ağının ATM'e çevrilmesi konusunda, alımı tamamlanan Switch'ler test amaçlı (İdari Bilimler, BİDB, Makine Mühendisliği ve Endüstri Mühendisliği arasında) kullanılmaya başlanmıştır. Ayrıca ATM ağının genişletilmesi için alt yapı çalışmaları tamamlanmış ve yanda yer alan tablodaki yeni cihazlar ile Trafik analiz ve ağ yönetim yazılımı satın alınmıştır. 1998 yılının ilk aylarında ODTÜ'de ATM kullanılmaya başlanacaktır.
    1998 BİDB altyapısında kapasite arttırımlarına bu yıl içinde de devam edilmiştir. SP2 sisteminin işletim sistemi AIX 3.2.5 versiyonundan AIX 4.2.1 versiyonuna yükseltilmiştir. 1997 yılı içinde alınan 4 adet Sun UltraEnterprise 450 sisteminin kurulumu tamamlanmıştır. Bu sistemlerden tasman ve myra isimli olanları servise sunulmuştur. 1997 yılında test çalışmaları tamamlanan ATM ağı kullanıma geçmiştir. Ekim ayı itibarı ile 20 adet birim ATM ağına bağlı olarak çalışmaktadır. 1997'de alınan HP Openview ve Foreview Ağ Yönetimi yazılımları kullanılmaya başlanmıştır. Multimedia amaçlı 4 adet laboratuvar, hazırlık öğrencilerinin bilgisayar kullanımını ve temel paket programları öğrenmelerini amaçlayan BADE projesi kapsamında, 124 adet PC ve 1 adet server ile birlikte hizmete sunulmuştur.
    (Detaylı bilgi için: 1998 Yılı Faaliyet Raporu Özeti)
    1999 IBM RISC/6000 POWERserver 590 sistemi (narwhal) üzerine 512 MB bellek arttırımı yapılmış, AIX 4.2.1. versiyonundaki işletim sistemi AIX 4.3.2 versiyonuna yükseltilmiştir. SUN UltraEnterprise 450 sistemi (troya) BİDB bünyesinde ÖİBS'ye yönelik geliştirilen yazılımlar için arayüz sunumcusu olarak hizmet vermeye başlamıştır. SUN Ultra 10 sistemi (nms), ATM ağı denetlenmesi ve yönetimi konularında hizmete girmiştir. Personel ve öğrenci veritabanı ile uygulamalarının üzerinde çalışmaya başladığı IBM S7A RS/6000 sisteminin (sei) kurulumu tamamlanmıştır. IBM 43P RS/6000 sisteminin (aspendos) kurulumu tamamlanmış ve VTLS Kütüphane Uygulama sunumcusu olarak hizmete girmesi sağlanmıştır. IBM F50 RS/6000 sistemi (perge), kurulumu tamamlanarak yedekleme sunumcusu olarak kullanılmaya başlanmıştır.
    Üniversitemize sunulmakta olan e-mail servislerinin iyileştirilmesi yönünde sürdürülmekte olan çalışmalar tamamlanmış ve BİDB tarafından 24 saat ve 365 gün hizmet vermekte olan merkezi Unix sunumcular üzerinde yapılan yenilikler sonucunda "rorqual.cc.metu.edu.tr" ve "orca.cc.metu.edu.tr" adlı sunumcular üzerinde tanımlı olan tüm öğrenci, akademik ve idari personele ait e-mail adresleri Nisan ayından itibaren usernamemetu.edu.tr şeklinde değiştirilmiştir.
    1997 yılında başlanılan Kampüs Omurga Ağını Genişletme Çalışmaları dahilinde ATM'e geçiş işlemi, iki bölüm (Elektrik-Elektronik Mühendisliği ve Metalurji Mühendisliği binaları) dışında tamamlanmıştır. Akademik kurumların bağlantısını sağlayan ULAKNET hatlarının yetersizliği ve 1999 yılında yeni TTNET hatlarının kullanıma açılmasıyla birlikte ODTÜ'nün de bu ağ yapısına bağlanabilmesi için gerekli yatırımlar yapılmıştır. Bu amaçla Balgat santraliyle aramızdaki 34 Mbit/sn hattı gerekli konfigürasyonlardan sonra çalışır hale getirilmiştir. ULAKNET bağlantı kapasitesi, 2 Mbit/sn'lik ilave bir hat ile toplam 4 Mbit/sn olmuş, buna ilave olarak 8 Mbit/sn kapasiteli bir TTNET bağlantısı sağlanmıştır. Böylece son yapılan çalışmalarla ODTÜ'nün toplam Internet bağlantı kapasitesi 12 Mbit/sn olmuştur. Kullanıcıların yoğun isteklerini karşılayabilmek ve daha sorunsuz bir hizmet verebilmek için dijital teknolojiye sahip yeni 60 hat kapasiteli ISDN/PRI modem hatlarının kurulumu için yatırımlar yapılmıştır.
    Multimedia amaçlı 3 adet yeni laboratuvar, hazırlık ve birinci sınıf öğrencilerinin bilgisayar kullanımını ve temel paket programları öğrenmelerini amaçlayan BADE projesi kapsamında hizmete sunulmuştur. Böylece kullanıcılara hizmet veren bilgisayar salonlarının sayısı 16'ya, bu salonlarda bulunan toplam PC sayısı ise 423'e yükselmiştir.
    1997'de Yıldız Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi ile yapılmış olan anlaşma dahilinde otomasyon çalışmaları yapılmış ve üniversitelere özgü yeni programlar yazılarak proje, üniversitelerin kullanımına sunulmuştur. Daha sonra bu projelerde gerekli değişiklik ve düzenlemeler yapılmış ve bir paket haline getirilerek Öğrenci İşleri Bilgi Sistemi (ÖİBS) projesi oluşturulmuştur. İlkbahar dönemi notlama işlemleri sürecinde üniversitemizde bu yeni sisteme geçilmiştir.
    VTLS Sisteminin Circulation (Ödünç Verme) Modülü tüm kütüphane kullanıcılarının hizmetine sunulmuştur. Böylece Kartlı Sistem kullanımdan kaldırılmaya başlanmıştır.
    Kullanıcılara yönelik toplam 1242 kişinin katıldığı 11 adet tanıtım ve eğitim semineri verilmiştir. "Temel Bilgisayar Kullanımı", "Introduction to SPSS" kitapçıklarımızın baskısı tükenerek yeni bilgilerle güncellenmiş ve tekrar basılmıştır. BİDB bünyesinde verilen hizmetler için Kalite Çalışmalarına başlanmış ve kullanıcılarımıza verilen "hot-line" servisi pilot proje olarak seçilerek çalışmalara başlanmıştır.
    METU-CWIS olarak erişime açık tutulan ODTÜ Web sayfaları ile CC Web sayfaları yeniden yapılandırılması ve tasarımının yenilenmesi amacıyla çalışmalara başlanmıştır. Merkezi sunumcular üzerinde verilmekte olan Elektronik Liste-"Listeci" (listproc) Servisi ile ilgili bilgilere erişmekte kolaylıklar sağlayacağı düşünülen yeni bir web sayfası, http://www.metu.edu.tr/list_server adresinde oluşturulmuştur. İlgili sistem üzerinde 7579 haber grubunun yer aldığı ODTÜ Haber grupları (newsgroups) servisi hizmetine devam edilmiştir.
    2000 yılı problemine ilişkin çalışmalar dahilinde, BİDB'nin sorumluluğunda olan tüm yazılım/donanım/gömülü yongalı sistemlerin envanteri çıkartılmış ve envanterdeki tüm sistemlerin 2000 yılı uyumluluğu konusunda gerekli çalışmalar yapılmıştır. 31 Aralık 1999-02 Ocak 2000 tarihleri arasında meydana gelebilecek aksaklıkların giderilerek kullanıcılarımızın etkilenmesini en aza indirgemek için "Beklenmedik Durum Planı" hazırlanmıştır.
    (Detaylı bilgi için: 1999 Yılı Faaliyet Raporu Özeti)
    2000 yılında BİDB tarafından, Windows, UNIX, MS Office, Photoshop, Internet, Temel Bilgisayar Tanıtımı, Lisanslı Yazılım Tanıtımı, Ansys Yazılım Tanıtımı, başlıklı 8 adet seminer düzenlenmiş ve bu seminerlere toplam 1.091 kişi (Akademik ve İdari Personel, Öğrenciler, PC Operatörleri, 8 Yıllık Eğitime Katkı Projesi Kapsamındaki Okulların Öğretmenleri, TRT-MEB katılımcıları) katılmıştır.
    Merkezi sunucular üzerinde verilmekte olan elektronik posta servislerine, ODTÜ içi ve ODTÜ dışından herhangi bir web tarayıcısı (Netscape, Internet Explorer vb.) aracılığıyla erişilmesini sağlayan "webmail" servisi, uzun deneme ve pilot uygulama süreci sonrasında http://webmail.metu.edu.tr adresinde hizmete sunulmuştur.
    Planlama çalışmaları 1999 yılı içinde başlatılan ve gerekli cihazların aynı yıl içerisinde satın alınmasını takiben ilk pilot uygulaması 2000 yılı Nisan ayı içinde gerçekleştirilen ODTÜ kablosuz bilgisayar ağı projesi kapsamında; Büyük Spor Salonu, ODTÜ-MET, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Merkezi'nin kampus omurga ağı erişimi, kablosuz bilgisayar ağı üzerinden sağlanmıştır.
    Token-ring omurgasına bağlı tüm birimlerin ATM omurgasına geçirilmesi sonrasında token-ring omurgası, 2000 yılı başlarında kapatılmıştır. 2000 yılında 30 birimin bağlantısı tamamlanmış ve ATM'e bağlı birim/bölümlerin sayısı 90'a ulaşmıştır. Ayrıca, toplam 16 birim, ethernet teknolojisi kullanılarak ATM omurga ağına dolaylı olarak bağlanmıştır.
    ODTÜ web sayfaları 6 Kasım 2000 tarihinde İngilizce (www.metu.edu.tr) ve Türkçe (www.odtu.edu.tr) içeriğe sahip iki site şeklinde kullanıcıların hizmetine girmiştir. Web üzerinden gerçekleştirilen 2000-2001 Güz Dönemi kayıtları sırasında, önceki kayıt dönemlerinden farklı olarak bir "Kayıt Kitapçığı" oluşturulmuş ve web ortamında kullanıcılarımızın hizmetine sunulmuş; aynı zamanda yeni bir uygulama başlatılarak, kayıtlarla ilgili bazı önemli bilgiler ODTÜ wap sitesi (wap.metu.edu.tr) aracılığıyla da kullanıcılarımıza ulaştırılmıştır.
    15 Haziran 2000 tarihinde Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Kütüphane Servisleri Otomasyon Projesine başlanmış ve Aralık 2000 tarihinde bu çalışma tamamlanarak, ODTÜ BİDB bünyesinde deneme amaçlı olarak kullanıma sunulmuştur.
    Üniversite yönetiminin vermiş olduğu karar doğrultusunda ve Endüstri Mühendisliği Bölümü'nün proje yönetiminde, Oracle İnsan Kaynakları paketi 2000 yılı Temmuz ayı başında satın alınmış ve sözkonusu projeye verilen destek hizmeti kapsamında çalışmalar sürdürülmüştür.
    Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı Projesi güvenlik çalışmaları kapsamında sayfa geçişlerini kontrol eden "Session Management" yöntemi ve bilgilerin network üzerinde şifreli olarak iletilmesini sağlayan SSL (Secure Socket Layer) güvenlik kontrolleri pilot uygulama olarak başlatılmıştır.
    Akademik personel bilgilerinin bilgisayar ortamına aktarılması ve gerektiği zaman bu bilgilere hızlı erişimin sağlanması amacıyla geliştirilmiş olan CV projesi kapsamında, yeni veri tabanı yapısına geçilmiş ve buna bağlı olarak tüm programlar yeniden yazılmıştır.
    (Detaylı bilgi için: 2000 Yılı Faaliyet Raporu Özeti)
    2001 yılında BİDB tarafından, Windows, UNIX, MS Office, Photoshop, Internet, Temel Bilgisayar Tanıtımı, Lisanslı Yazılım Tanıtımı, Ansys Yazılım Tanıtımı başlıklı 10 adet seminer düzenlenmiş ve bu seminerlere toplam 780 kişi (Akademik ve İdari Personel, Öğrenciler, PC Operatörleri, 8 Yıllık Eğitime Katkı Projesi Kapsamındaki MEB Okullarının Öğretmenleri) katılmıştır.
    En son 1997 yılında basılı olarak çıkarılan ve uzun süre yayınlanmayan CISN (Computing Information Services Newsletter) dergisi, BİDB'nin verdiği servisleri tanıtmak ve güncel bilişim haberlerini ODTÜ kamuoyuna duyurmak amaçlı, 2001 yılı içerisinde 4 sayı (Şubat, Nisan, Temmuz, Ekim) halinde çıkarılmıştır.
    BİDB makine parkında yapılan çok sayıda yenilik ve eklemeler paralelinde, ftp servisi alanı 130 GB büyütülmüş, ODTÜ FTP sunucusu istekte bulunan herkese açılmıştır. Kullanıcıların tanımlı ev dizini disk kotaları arttırılmış, öğrencilerimiz için 3 MB olan kota, 10 MB'ye, personelimiz için 10 MB olan kota 25 MB'ye çıkarılmıştır.
    2000 yılında SDH üzerinden 34 Mbps ATM linki üzerinden sağlanan 8 Mbps kapasiteli TTNET bağlantısı, 2001 yılında 16 Mbps'e çıkarılmıştır ve kampus dışı erişimi toplam kapasitesi 20 Mbps olmuştur.
    (Detaylı bilgi için: 2001 Yılı Faaliyet Raporu Özeti)
    2002 yılında Ankara'da 11 ilköğretim okulundaki 14 bilgisayar laboratuvarının bilgisayar yenileme, arızalı makineleri değiştirme ve sunucu makinelerin bakım çalışmaları yapılmıştır. 2 okulda 2 yeni bilgisayar laboratuvarı kurulmuş, 1 okulun bilgisayarları yenilenmiş, 3 okulun bilgisayar laboratuvarlarının internet bağlantısı sağlanmıştır. Ankara dışında yer alan 9 okulda bulunan 9 bilgisayar laboratuvarına destek verilmeye devam edilmiştir.
    E-posta okuma ve liste servisleri veren sunucu sistemimizin yenilenmesi, Kütüphane otomasyon sistemi uygulama sunucusunun yenilenmesi , Birleşmiş Milletler Gelişim Projesi kapsamında etkileşimli kullanıcı servisleri verilmesi, ÖİBS projesi donanım parkının geliştirilmesi, ÖİBS projesi depolama donanımlarının geliştirilip daha güvenli bir yapıya geçilebilmesi, yüksek başarımlı hesaplama hizmetlerinin iyileştirilmesi gibi amaçlarla çeşitli özelliklerde yeni donanımlar satın alınmıştır.
    Alternatif işletim sistemleri ve serbest yazılım uygulamalarının kullanıcılarımıza tanıtılması amacıyla Linux işletim sistemi kurulum kullanım ve alternatif ofis paketi OpenOffice, kullanıcılarımızın güvenlik ve virüsler konularında bilgilendirilmeleri amacıyla virüs/güvenlik seminerleri verilmeye başlanmıştır. "Linux İşletim Sistemi" kitabı çıkarılmıştır. PC salonlarındaki 162 adet PC, Windows / Linux "dual boot" sistemine geçirilmiştir.
    16 Mbps kapasiteli TTNET bağlantısı, Haziran ayında 8 Mbps'e, 8 Mbps kapasiteli ULAKNET bağlantısı Aralık ayında 34 Mbps kapasiteye çıkarılmış, böylece yerleşke dışı erişimi toplam kapasitesi 56 Mbps olmuştur.
    Güvenlik Çalışmaları kapsamında, kullanıcılarımızın ağ güvenliği ve virüsler konusunda bilgilendirilmesi amacıyla güvenlik (http://security.metu.edu.tr) ve antivirüs (http://antivirus.metu.edu.tr) web siteleri hizmete sunulmuş, yerleşke içi ağ güvenliği çalışmaları kapsamında bölüm/birim koordinatörlerine seminerler düzenlenmiştir. Ayrıca, şüpheli ağ trafiğinin incelendiği bir "blackhole" router kurulmuş, bu sayede, ağ saldırıları, solucanlar (worm), vb. gibi trafiğin saptanması, engellenmesi ve incelenmesi sağlanmıştır.
    (Detaylı bilgi için: 2002 Yılı Faaliyet Raporu Özeti)
    2003 sonu itibariyle Omurga Ağ Bağlantıları yenilenmiş, Atölyeler bölgesindeki birimlere Internet erişimi sağlanmıştır. Erdemli Deniz Bilimleri Enstitüsü'nün 1 Mbps kapasite ile doğrudan ODTÜ Yerleşkesi'ne erişimi sağlanmıştır.
    Kablosuz ağ sisteminin güvenli ve sağlıklı bir şekilde çalışmasını sağlamak amacı ile RADIUS (Remote Authentication Dial-In User Service) sunucusu hizmete alınmıştır.
    Yerleşke dışı ağ erişimi, Ulaknet üzerinden sağlanan full duplex Ethernet bağlantısı ile 100 Mbps kapasiteye çıkarılmış, 5 Mbps kapasiteli simetrik uydu erişim hattı temin edilmiştir. Yerleşke dışı web sitelerinin bir kısmının yerel sunucularda kopyalanarak Internet erişiminin hızlandırılması amacıyla Webcache Proxy uygulamasına başlanmıştır.
    Virüslerden etkilenen bilgisayarların yerleşke omurga ağına bağlı diğer bilgisayarları etkilemesinin engellenmesi amacıyla bu bilgisayarların ağ erişimleri, yönlendirici cihazlar üzerinde yapılan değişiklikler ve hazırlanan programlarla otomatik olarak kesilmeye başlanmış, erişimi kesilen bilgisayarlar http://affected.metu.edu.tr adresinde duyurulmuştur.
    Akıllı Kart Otomasyonu Projesi kapsamında, 2003 yılında BİDB binası ve sistem odası erişim kontrolü ile BİDB Çayevi e-cüzdan pilot uygulamaları hayata geçirilmiştir. Öğrenci kimlik kartlarının kişiselleştirme ve basım çalışmaları tamamlanmış, personel kimlik kartlarının kişiselleştirme ve basım hazırlıkları başlatılmıştır.
    BİDB tarafından sunulan servislerin öğrencilere tanıtılması amacı ile hazırlanan ODTÜ Öğrencileri İçin Bilişim Servisleri El Kitabi (v 1.0) / Computing Services Hand Book (v 1.0) for METU Students 2003 yılı içerisinde toplam 5,000 adet basılmış, 3,500 adeti kayıtlarda olmak üzere 4,500 adeti dağıtılmıştır.
    15-18 Nisan 2003 tarihleri arasında düzenlenen "Internet Haftası" etkinlikleri kapsamında Internet'in 10. yaşı, Türkiye'nin ilk Internet bağlantısının gerçekleştirildiği yer olan Orta Doğu Teknik Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanlığı'nda kutlanmış ve bu kapsamda etkinlikler duzenlenmiştir (http://www.internetarsivi.metu.edu.tr/).
    (Detaylı bilgi için: 2003 Yılı Faaliyet Raporu Özeti)
    2004 Ocak ayı itibari ile single mod fiber optik kablolama çalışması son bulmuştur. 2003 yılı sonunda teslim alınan kenar anahtarlama cihazları kademeli olarak bölümlere ve birimlere yerleştirilerek tüm üniversitenin gigabit omurgaya geçişi sağlanmıştır. İlgili olarak, sunucu sistemlerin servis aldığı ağ altyapısı gigabit ağa taşınmış, muhtelif sunucu sistemlerde işletim sistemleri sürüm yükseltme çalışmaları yapılmıştır. E-posta sisteminde istenmeyen trafik oluşturan virus ve spam hareketliliğine karşı yapılan çalışmalar kapsamında virus filtreleme yapısı değiştirilmiş, merkezi spam işaretleme uygulamasına geçilmiştir.
    METU-CAM projesi kapsamında, Merkez Mühendislik (MM), BİDB, Eğitim Fakültesi ve Kütüphane binalarına kurulan 6 adet kameradan alınan canlı görüntüler http://metucam.metu.edu.tr adresinden kullanıma sunulmuştur. ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampusu için http://ncc.metu.edu.tr ve http://ncc.odtu.edu.tr adreslerinden ulaşılacak şekilde Türkçe ve İngilizce web sayfası arayüzleri hazırlanmıştır. ODTÜ Forum Servisi http://forum.metu.edu.tr adresinden hizmete sunulmuştur.
    Akıllı Kart Otomasyonu Projesi kapsamında, BİDB'de E-Cüzdan Pilot Uygulaması dahilinde Netmatik aracılığı ile kredi yüklenmesi ve bu kredilerin Kasa uygulaması kullanılarak harcanmasına dayalı uygulama başlatılmıştır. Ayrıca, Kasa ve Turnike sistemlerinden oluşan Kafeterya E-Cüzdan Sistemi 28 Mayıs 2004 tarihi itibarı ile pilot olarak çalışmaya başlamıştır. Kafeteryadaki kasalara POS yazıcı bağlanmış ve sistem YTL uygulamasına adapte edilmiştir.
    Mezunlarımızdan Sn. Feza Altınoğlu anısına ailesi tarafından yapılan bağışla, BİDB binasında yeni bir seminer salonu açılmış ve eğitim amacıyla kullanıma başlanmıştır.
    2004 Nisan sayısında, eski BİDB çalışanlarınında katkılarıyla "CISN 10. yıl özel" sayısı hazırlanmıştır.
    (Detaylı bilgi için: 2004 Yılı Faaliyet Raporu Özeti)
    2005 Fiber Optik Kablo ile bağlantısı bulunmayan Bölüm ve Birimlere kablolama çalışması yapılmıştır. 2005 yılında ODTÜ yerleşke dışı bağlantılarını sağlamak amacıyla, toplam 134 Mbps ULAKNet ve 155 Mbps TR-Net peering hatlarına ek olarak, kampüs dışı iletişimde yedekliliğin sağlanması amacıyla 34 Mbps kapasiteli ilave TT-Net hattı tesis edilmiş; ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampüsü ile ODTÜ Ankara Kampüsü arasında 16 Mbps kapasiteli bağlantı sağlanmış; kampüsün büyük çoğunluğunu kapsama alanı içine kablosuz alan ağı yatırımları tamamlanmıştır.
    Staff Roster, çevrimiçi rehber, duyuru, v.b. web uygulamalarının yer aldığı web sunucu, yeni bir donanım üzerinde servis vermeye başlamıştır. Mezularımızın e-posta hizmetlerinden yararlanmaya devam edebilmesi için, Mezun E-posta Servisi Yönlendirme hizmeti başlamıştır. Web üzerinden e-posta servisi vermekte olan webmail uygulmasına ek olarak, ek özellikleri ile yeni bir webmail uygulaması (webmail2) iki adet sunucu üzerinde servise açılmıştır. ODTÜ dışında farklı ISP'lerden servis alan kullanıcılarımızın, mail.metu.edu.tr adresini kullanarak e-posta gönderebilmeleri için Merkezi E-posta Yetkilendirme Servisi hizmete sunulmuştur.
    Video gösterimlerinin seçilerek izlenebildiği (on-demand), canlı yayınların yapıldığı bir web ortamı olarak tasarlanan ODTÜ-TV (http://odtutv.metu.edu.tr/) yayın hayatına başlamıştır. Fizik Bölümünde yerleşik olan, interaktif bir ortamda seminer, jüri vs. gibi etkinlikler yapılmasına olanak saglayan Akıllı Sınıf'ta (http://akillisinif.bidb.odtu.edu.tr), 2005 yılı içerisinde toplam 180 saat ders ve seminer yapılmıştır.
    BİDB tarafından verilen eğitimlerin duyurulması, eğitim taleplerini alınarak değerlendirilmesi, çevrimiçi kayıtların yapılabilmesi ve eğitim süreçlerinin takip edilebilmesi amacıyla BİDB seminer sayfaları kullanılmaya başlanmıştır: http://seminer.cc.metu.edu.tr
    (Detaylı bilgi için: 2005 Yılı Faaliyet Raporu Özeti)
    2006 yılında, Erdemli Deniz Bilimleri Enstitüsü'nde bağlantı hızları 1 Mbps'den 2 Mbps'e çıkartılmış olan kablosuz alan ağı cihazlarının kurulumları tamamlanarak devreye alınmıştır. Bilgisayarların hesaplama ve veri depolama kaynaklarının İnternet üzerinden paylaşılması yoluyla araştırmacıların yüksek hesaplama gücü ihtiyacını karşılamayı amaçlayan ve dünyada hızla yaygınlaşmakta olan "grid"yapılanmasına Türkiye'nin katılımını sağlamak amacıyla ULAKBİM tarafından başlatılan ve 7 üniversitenin dahil olduğu TR-GRID altyapı projesi kapsamında 83 adet düğümden (node) oluşan 300 çekirdekli grid altyapısı (TR-03-METU) BİDB sistem salonuna kurulmuştur. PC salonlarındaki toplam 548 PC'nin 88 adedi yenilenmiş, yeni yedekleme sistemi devreye alınarak kullanıcı disk alanlarının günlük yedekleme kapasitesi 100 GB'dan 400 GB'a çıkartılmıştır. "Grey Listing" uygulamasına geçilerek günlük alınan spam sayısında %72 oranında azalma sağlanmış, virüs filtreleme çalışmaları kapsamında 2 yeni sunucu devreye alınmış, elektronik liste servisinin yazılım altyapısı yenilenmiş ve "ListProc" yazılımından "Mailman" yazılımına geçilmiştir.
    ODTÜ'nün 50. kuruluş yılı nedeniyle ODTÜ web sayfası 1956 yılından başlayarak her yıl için bir fotoğraf ve metin ile yenilenmiş, 1964 yılı web sayfası Bilgi İşlem Merkezi'nin kuruluşunu anlatan bir metin ve fotoğrafla sunulmuştur. 2006 yılında kurulumları tamamlanarak devreye alınan Akıllı Kart Uygulamalarına ek olarak; Sosyal Bina, Fakülte Klubü, Spor Merkezi, Havuz ve ücret tahsilatı gerektiren diğer uygulamalarda (Kütüphane cezasının tahsili, BİDB yazıcı kotası ücretleri) kart kullanımını yaygınlaştırmak üzere yeni bir proje başlatılmıştır. Kütüphanemizin üyesi olduğu elektronik kaynaklara yerleşke dışından güvenli şekilde erişilmesini sağlayan yeni bir uygulama devreye alınmıştır.
    (Detaylı bilgi için: 2006 Yılı Faaliyet Raporu Özeti)
    2007 yılında, yatırımı 2006 yılında yapılmış olan lojmanlar ve misafirhane bölgesi kablosuz alan ağı devreye alınmış; Kütüphane'de kurulu olan kablosuz ağın kapsama alanı genişletilmiş; Avrupa ve Asya-Pasifik (APAN) ülkelerindeki eğitim kurumları arasında yetkilendirilmiş ağ erişimine olanak sağlayan "eduroam (Educational Roaming)" altyapısı kurulmuş (ODTÜ, eduroam'a ULAKNET üzerinden bağlanan Türkiye'deki ilk üniversite olmuştur); bellek kapasiteleri düşük olan bazı PC salonlarındaki bilgisayarların bellekleri 1 GB'a çıkartılmış, tüm salonlarda DVD yazıcı servisi verilmeye başlamış, e-posta servisi kapsamında 2 yeni sunucu ve yeni disk alanları devreye alınmıştır. ODTÜ ana web sayfası, W3C (World Wide Web Consortium) standartlarına uygun hale getirilmiş; idari birimlerin web sayfalarının iyileştirilmesi çalışması kapsamında ilk grupta yer alan Rektörlük, Genel Sekreterlik, Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü sayfaları hizmete açılmıştır. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü kanalıyla yapılan projelerin web üzerinden takibine olanak sağlayan Proje Akış ve Yönetim Sistemi, Burs Başvuru ve Değerlendirme Sistemi, İngilizce Yeterlik ve Kur Sınavları Değerlendirme Sistemi, KKM Rezervasyon Sistemi kullanıma açılmıştır. ÜYK ve Senato kararları ile medyada ODTÜ ile ilgili olarak çıkan haberlerin web ortamında arşivlenmesine olanak sağlayan yeni bir sistem devreye alınmıştır. 2006 yılında pilot uygulaması başlatılmış olan MOİBS (Mobil Öğrenci İşleri Bilgi Sistemi) uygulaması tüm GSM operatörlerini kapsayacak şekilde ve yeni fonksiyonlar ilave edilerek genişletilmiş, otomatik not bildirim servisi devreye alınmıştır.

  3. #3
    Ehil Üye zeet06 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Jul 2008
    Mesajlar
    1.023

    Standart

    1. Dünyada Internet'in gelişimi Dünyada Internet'in kısa tarihçesine bakılacak olursa, ilk çalışmaların (paket anahtarlamalı ağ) 1969 yılında ABD Savunma Bakanlığı'nda ARPANet'in kurulması ile başlamış olduğu görülür. Daha sonraki süreçte, aynı ağ üzerinde geliştirilen TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) protokolü, 1983 yılından itibaren ARPANet üzerinde kullanılmaya başlanmıştır. İlk Internet omurga ağının oluşturulması ise 1986 yılında NSFNet (National Science Foundation – Ulusal Bilim Vakfı) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu süreci takiben, Internet’in halka açık hale gelmesi 1989 yılından sonra olmuş; 1990 Haziran’ında TCP/IP’nin ilk kullanıldığı ağ olan ARPANet’in kullanımdan kaldırılmasına rağmen bu ağın yerini ABD, Avrupa, Japonya ve Pasifik ülkelerinde ticari ve hükümet işletimindeki omurgalar (backbone) almış, TCP/IP protokolü ve Internet 90'lı yıllardan itibaren büyük bir ivme kazanmıştır. Internet’in ticari anlamdaki gelişimi ise 1991 yılından itibaren olmuştur.
    Aynı yıllarda, Internet’in Türkiye’ye gelişi sürecine bakılacak olursa; ilk geniş alan ağının, 1986 yılında tesis edilen EARN (European Academic and Research Network)/BITNET (Because It's Time Network) bağlantılı TÜVEKA (Türkiye Üniversiteler ve Araştırma Kurumları Ağı) olduğu görülmektedir. İlerleyen yıllarda bu ağın hat kapasitesinin yetersiz kalması ve teknolojik açıdan ihtiyaçlara cevap verememeye başlaması üzerine, 1991 yılı sonlarına doğru ODTÜ ve TÜBİTAK, Internet teknolojilerini kullanan yeni bir ağın tesis edilmesi yönünde bir proje başlatmışlardır. Bu çerçevede ilk deneysel bağlantı 1992 yılının Ekim ayında X.25 üzerinden Hollanda'ya yapılmış; PTT'ye 1992 yılında yapılan başvurunun sonuçlanmasını takiben, 12 Nisan 1993'de de 64 Kbps kapasiteli kiralık hat ile, ODTÜ Bilgi İşlem Daire Başkanlığı sistem salonundaki yönlendiriciler kullanılarak, ABD'de NSFNet (National Science Foundation Network)'e TCP/IP protokolu üzerinden Türkiye’nin ilk Internet bağlantısı gerçekleştirilmiştir. Aşağıdaki paragraflarda Internet’in dünyadaki gelişim süreci, ilk çalışmaların başlatıldığı 1969 yılından başlayarak, Internet’in büyük ivme kazanmış olduğu 1991 yılına kadar olan zaman dilimi içinde detaylandırılmaktadır.
    Internet'in ortaya çıkışı Amerikan Federal Hükümeti Savunma Bakanlığı'nın araştırma ve geliştirme kolu olan 'Savunma İleri Düzey Araştırma Projeleri Kurumu'na (DARPA-Defence Advanced Research Project Agency) dayanmaktadır. 1969 yılında Amerikan Savunma Bakanlığı bilgisayar bilimlerini ve çeşitli askeri araştırma projelerini desteklemek için ARPANET adında Paket Anahtarlamalı Ağ'ı oluşturmaya başlamış ve bu ağ, ABD'deki üniversite ve araştırma kuruluşlarının değişik tipteki bilgisayarlarını da içererek büyümüştür (1969-1977 arasındaki yıllara göre bağlantı haritaları http://som.csudh.edu/cis/lpress/history/arpamaps/ adresinde, ARPANET ile ilgili video görüntüleri http://www.funet.fi/index/FUNET/history/internet/en/arpanet.html adresinde yer almaktadır). Bu süreçte ağ için bir protokol seti geliştirmek amacıyla Stanford Üniversitesi'nde 1973 yılında bir internetworking projesi başlatılmıştır. İlk e-posta adres formatı ve telnet protokolunun RFC (Request For Comments) dokümanı 1972 yılında; ftp protokolunun RFC dokümanı 1973 yılında yayınlanmıştır.
    Yerel alan ağı protokolü olan Ethernet ilk kez 1974 yılında Harvard Üniversitesindeki bir öğrenci tarafından ortaya konulmuş ancak ilk anda yeterince analitik olmadığı gerekçesiyle reddedilmiş, fakat daha sonra ilave edilen özellikleri ile üniversite tarafından kabul görmüştür.
    1977-1978 yıllarında Ethernet ve TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) üzerinde yapılan çalışmalar sonrasında geliştirilen protokol 1980 yılında ARPANet üzerinde kullanılmaya başlanmış ve bu sayede ağa bağlı bilgisayarlar arasındaki iletişim kolay biçimde yapılmaya başlanmıştır. Daha sonra 1983 yılında tüm ARPANET ağı üzerinde kullanılmakta olan NCP (Network Control Protocol)’den TCP/IP’ye geçilmiş ve aynı yıl TCP/IP, ARPANET'i de içeren Savunma Bakanlığı Internet'inde kullanılmak üzere standartlaştırılmıştır. 1984 yılında Unix işletim sistemi ticari olarak kullanılmaya başlanmasıyla birlikte, aynı yıl TCP/IP Unix üzerinde çalışır duruma gelmiş, Unix üzerinde DNS ile ilgili çalışmalar başlatılmıştır. DNS çalışmalarının tamamlanması 4 yıl gibi uzun bir sürece yayılmıştır.
    1986 yılında Internet erişimi için 56 Kbps omurga üzerinde NSFNet (National Science Foundation) kurulmuş, ticari kullanımlar dışındaki tüm kullanıcıların (araştırmacılar, hükümet, vb.) kullanımına açılmıştır. E-mail, FTP ve telnet protokollerinin standartları oluşturulmuş, teknik olmayan kişiler tarafından kolay kullanılır şekle dönüştürülmüştür. Internet’in ilk kullanıcıları üniversiteler, araştırma kurumları ve kütüphanelerdir. Kurulan ağ üzerinde bilgi/dosya/arşiv paylaşımına yönelik çalışmalar 1989 yılında başlamıştır. FTP sitelerinin arşivlerinin oluşturulmasına ve bilginin Internet üzerinde paylaşılmasına olanak sağlayan Archie sistemi, 1989 yılında Montreal McGill Universitesinde geliştirilmiş ancak USA ve Kanada arasındaki trafiğin yarısını Archie’nin oluşturması nedeniyle üniversitedeki sistemin yükü artınca üniversite Archie’yi dış erişime kapatmıştır. Aynı yıllarda Thinking Machines, Corp. tarafından veritabanlarındaki full text dosyaların indekslenmesine ve Internet üzerinden tarama yapılabilmesine olanak sağlayan WAIS (Wide Area Information Server) geliştirilmiştir. Daha sonra, 1991 yılında Minnesota Üniversitesi’nde Internet üzerindeki bilgilere ve dosyalara bir menü sistemi aracılığıyla erişilmesini sağlayan ve istemci/sunucu (client/server) mimarisi üzerinde çalışan gopher sistemi geliştirilmiş, bunu sırasıyla Veronica (Very Easy Rodent-Oriented Netwide Index to Computerized Archives), JUGHEAD (Jonzy's Universal Gopher Hierarchy Excavation And Display) sistemleri izlemiştir.
    Öte yandan, Internet üzerindeki bilgi/dosya ve arşivlere kolay ve hızlı erişimin sağlanabilmesi amacıyla 1989 yılında CERN’de (European Laboratory for Particle Physics) bir başka çalışma başlatılmıştır. Bu çalışma daha sonra 1991 yılında www (World Wide Web) protokolü adı altında kullanılmaya başlanmıştır. 1993 yılında National Center For Supercomputing Applications (NCSA) tarafından bu protokol üzerince çalışan grafik arayüzlü bir yazılım olan Mosaic geliştirilmiş; bu tarayıcıyı daha sonra Netscape, vb. gibi tarayıcılar izlemiştir.

    2. ODTÜ-BİDB'de Bilişim Altyapısının Tarihçesi (1964-2004)
    1964
    • ODTÜ-BİDB, Elektronik Hesap Bilimleri Merkezi adıyla kurulmuştur.
    1965
    • IBM 1620, 40 KB ana bellek, 1 kağıt şerit okuyucu (IBM 1621), 1 kart okuyucu/delici (IBM 1622), 1 satır yazıcı kiralanmıştır (IBM 1443). Ek olarak 1 optik işaret okuyucu (IBM1230), 1 disk sürücü (IBM1311) kiralanmıştır.
    1969
    • IBM 1620 sistemi yerine IBM 360/40, 2 disk (IBM 2311), 2 teyp (IBM 2401), kart okuyucu/delici (IBM 2540), 1 satır yazıcı (IBM 1403), 1 sistem konsolu (IBM 1052) kiralanmıştır.
    1972
    • 2311 modeli diskler 2314 model disklerle değiştirilmiştir.
    1974
    • IBM 360/40 sistemi çıkarılarak yerine IBM 370/145, 384 KB ana bellek, 1 disk (IBM 3333), 2 teyp (IBM 3420), 1 kart okuyucu/delici (IBM 2540), 1 kart okuyucu (IBM 3505), 1 satır yazıcı (IBM 1403) ve sistem konsolu (IBM 3215) kiralanmıştır.
    1977
    • 4 disk (IBM 3330) 400 MB kapasiteyle sisteme eklenmiştir.
    1979
    • 1 optik işaret okuyucu (IBM 3881) ve teyp birimi (IBM 3410) kiralanmıştır.
    1981
    • IBM 370/145 sistemi çıkartılarak yerine Burroughs B6930 sistemi, 3 MB ana bellek, 1600 MB disk, 2 satır yazıcı, 10 terminal, 6 yazıcı, 2 kart okuyucu ile kiralanmıştır.
    1982
    • Sisteme 4 terminal, 1 disk (400 MB) eklenmiştir.
    1983
    • Sistemin terminal kapasitesi 20 terminal ilavesi ile arttırılmıştır.
    1984
    • B6930 sisteminin yanı sıra Burroughs (UNISYS) A9F, 12 MB ana bellek, 1 kart okuyucu, 2 satır yazıcı, 2 teyp birimi, 3 disk (3x 400MB), 6 uç yazıcısı kiralanmıştır.
    1985
    • 20 terminal (ET1100) eklenmiştir.
    1987
    • Bilgi İşlem Dairesi alt yapı olanaklarını (UPS, jenaratör gibi) güçlendirerek 24 saat/7 gün kesintisiz hizmet sunmaya başlamıştır. İlk Wide Area Network (BITNET - EARN) bağlantısı UNISYS A9F üzerinden gerçekleştirilmiştir.
    1990
    • IBM 3090/180S sistemi; VM/XA SP işletim sistemi ile ve 1 vektör işlemci, 128 MB Bellek, 22.5 GB disk (IBM 3380), 135 renksiz (IBM 3191) ve 15 renkli (IBM 3192) terminal, 2 adet 2000 lpm satır yazıcı (IBM 4245), 2 adet 6250 bpi teyp sürücü ve 2 adet 32000 bpi kartuş teyp sürücüyü içerecek şekilde kurulmuştur.
    • IBM 3090/180S sisteminin kurulması ile Bitnet bağlantısı IBM 3090/180S sistemi üzerinden sağlanmaya başlanmıştır.
    • IBM terminallerinden oluşan 3 terminal odası (Makina, Fizik ve İnşaat bölümlerinde toplam 75 terminal) kullanıcıların sisteme erişimlerinin sağlanması amacıyla hizmete açılmıştır.
    • METU-NET (fiber optik token-ring backbone, 16 Mbps) ODTÜ'de bulunan bütün birimlerin network olanaklarından yararlanmasını sağlamak amacı ile kampüse döşenmiştir.
    1991
    • Aralık ayında NFS ve CREN'e başvuru gerçekleştirilmiştir.
    • ODTÜ olarak TÜBİTAK'a TR-NET (Türkiye Internet Proje Grubu) projesi sunulmuştur.
    1992
    • UNISYS U6065 sistemi, 3 işlemci, 16 MB bellek ve 1.3 GB disk ile kurulmuştur.
    • HP/9000 817S, 16 MB bellek ve 600 MB disk ve HP-UX işletim sistemi ile alınmıştır.
    • RISC/6000 System 320, 16 MB bellek, 1 GB disk ve AIX işletim sistemi ile kurulmuştur.
    • Şubat ayında donanım araştırması yapılmıştır.
    • Mart ayında CREN ve NFS'den onay alınmıştır.
    • Mayıs ayında NFS'e bağlanma kararı alınmıştır.
    • Temmuz ayında PTT'ye 64 Kb'lik hat başvurusu yapılmıştır.
    • Ağustos ayında Hollanda'ya (RIPE) X.25 /IP başvurusu yapılmıştır.
    • Eylül ayında cihaz alımı ve kurulumu (router, mngmt.sta., line interface) gerçekleştirilmiştir.
    • Ekim ayında X.25 ile Hollanda üzerinden ilk INTERNET bağlantısı gerçekleştirilmiştir.
    1993
    • UNISYS U6065 sistemine 16 MB bellek ve 3.9 GB disk, HP 817S sistemine ise 16 MB bellek, 3.9 GB disk eklenerek bu sistemlerde kapasite arttırımı sağlanmıştır.
    • 5 Nisan - PTT'nin 64 Kb'lik hattı sağlanmıştır.
    • 12 Nisan - 64 K'lık kiralık hat (leased line) ile Washington NSFNET (Internet omurga ağı) üzerinden INTERNET bağlantısı gerçekleştirildi ve kullanıma açılmıştır.
    • Yurtlarda (1. ve 2. yurt) 2 adet PC salonuna Novell ağ işletim sistemi kurulmuş ve hizmete açılmıştır.
    • UNISYS B6930 sistemi kullanımdan kaldırılmıştır.
    • Sun Server 32 MB bellek, 4 GB disk ile kurulmuştur.
    • UNISYS A9F sistemi akademik kullanıcıların erişimine kapatılmıştır.
    • METU-NET genişletme çalışmaları başlatılmıştır.
    1994
    • IBM terminallerinden oluşan 3 terminal odası (Makina, Fizik ve İnşaat bölümlerinde bulunan) PC odalarına dönüştürülmüştür. PC salonlarında Novell network ağ işletim sistemi kullanılarak oluşturulan yapıda toplam 96 PC hizmete sunulmuştur.
    • Tatung 1041 server 32 MB memory, 1 GB disk ile alınmıştır. 3 adet IBM RISC/6000 SYSTEM POWERserver 590, 512 MB bellek ve 80 GB yüksek güvenilirlik seviyesine sahip disk ile kullanıma açılmıştır. Sistemler FDDI (100 Mbps) network ile birbirlerine bağlanmışlardır. IBM SP2 ile Türkiye'de ilk defa dünya çapında ilk 500'e giren Süperbilgisayar ODTÜ'de kullanılmıştır. (http://www.top500.org/site/1145 376. sıra).
    1995
    • IBM Scalable POWERparallel System (SP2) sistemi kurulmuş ve servise sunulmuştur. Bu sistem, her biri 64 MB bellek ve 1 GB diske sahip 8 node'dan oluşmaktadır. Bu sistem yüksek başarımlı hesaplama ve yoğun işlemci gücü gerektiren uygulamalarda kullanıcılara hizmet vermektedir. HP/9000 817S, 32 MB bellekten 64 MB belleğe çıkartılmıştır. Internet hızı 128 K'ya çıkarılmıştır.
    • 1995 yılının Nisan ayında Türkiye Internet'deki yolculuğuna sadece ODTÜ ile devam etmeye başlamış ve TÜBİTAK bu çalışmalardan ayrılmıştır. Eylül ayında ise Türkiye'nin yurt dışına çıkış hat kapasitesi 128 Kbps'a çıkarılmıştır.
    • 1994-1995 yılı ilk döneminde sadece Bilgisayar Mühendisliği'nde gerçekleştirilen "Etkileşimli Kayıt" 1.pilot uygulaması geliştirilerek sürdürülmüş ve bu uygulamayla Internet kullanılarak 1995-1996 yılı ilk döneminde bütün üniversite genelinde 16,619 öğrencinin, 1995-1996 yılı ikinci döneminde de 15,186 öğrencinin kayıt yapması sağlanmıştır. Kayıtlar sırasında kütüphaneye borçlu olan öğrencilerin elektronik kontrolü yapılmış ve bu borçlar ödenmediği müddetçe kayıt yapma izni verilmemiştir.
    1996
    • Kurulu sistemlerimizin işlemci gücünü arttırmaya yönelik olarak HP 800/E25 ve IBM RISC6000 POWERserver J30 ve G30 model sistemler alınmış ve kullanıma açılmıştır. Ayrıca veri yedekleme sistemlerini daha güvenilir kılmak ve kapasitesini arttırmak için Robot Tape Library sistemlere bağlanmıştır. Kasım ayı içerisinde J30 ve G30 sistemlerinin işlemci modellerinde (ücretsiz) yükseltilme yapılmıştır. Internet hızı 512 K'ya çıkartılmış ve ayrıca Amerika'da MCI'a 256 K'lık ikinci bir bağlantı kurulmuştur. ODTÜ içerisinde kurulu bulunan yerel ağın ATM'e çevrilmesi konusunda proje çalışmalarına başlanmış ve bazı alımları yapılmıştır. 1997 yılı içerisinde kurulum ve genişletme çalışmalarının tamamlanması planlanmıştır.
    • 1996 yılında ise Türkiye'nin Internet'e çıkış hızı son bir yıl içerisinde ulaştığı seviyenin 4 katına yani 512 Kbps'a çıkarılarak kullanıcılar için Internet'e göreli olarak daha hızlı bir erişim olanağı sağlanmıştır. Ayrıca, aynı yıl içerisinde 512 Kbps'lık Internet hattının yanısıra 256 Kbps hızında bir hat da Amerika'da MCI'a bağlanmıştır.
    • Öğrenci Seçme Yerleştirme Merkezi ile işbirliği yapılarak 1996 yılında ÖSS, ÖYS ve TUS sınav sonuçları tüm Türkiye'ye ODTÜ Ev Sayfası (http://www.metu.edu.tr/) aracılığı ile Internet üzerinden duyurulmuştur. ÖYS sonuçları için diğer üniversiterin bilgi servisleri hazırlanmıştır.
    • BİDB tarafından hazırlanan ve Internet üzerinden sunulan Öğrenci Sorgu Sistemi ile öğrencilere not durumlarını anında öğrenmeleri olanağı verilmiştir.
    • 1 Haziran 1996'da ULAKBİM'in kurulmuştur.
    • Eylül ayında TURNET hizmete girmiştir.
    1997
    • ATM ağının genişletilmesi için alt yapı çalışmaları tamamlanmış ve yeni cihazlar ile trafik analiz ve ağ yönetim yazılımı satın alınmıştır. 1998 yılının ilk aylarında ODTÜ'de ATM teknolojisinin kullanılmaya başlanması planlanmıştır.
    • ODTÜ merkezi sunucularından birinin üzerine Internet taramaları için kullanılan “Proxy WEB” tarama sistemi test amaçlı kurulmuş ve kısıtlı kullanıcı kitlesiyle performansı ölçülmüştür. 1997 yılı içerisinde tüm Türkiye'ye servis verilmeye başlanmıştır.
    1998
    • 1997 yılında test çalışmaları tamamlanan ATM ağı kullanıma geçmiştir. Ekim ayı itibarı ile 20 adet birim ATM ağına bağlı olarak çalışır duruma getirilmiştir.
    1999
    • 1997 yılında başlanılan Kampus Omurga Ağını Genişletme Çalışmaları dahilinde ATM'e geçiş işlemi, iki bölüm (Elektrik-Elektronik Mühendisliği ve Metalurji Mühendisliği binaları) dışında tamamlanmıştır. Akademik kurumların bağlantısını sağlayan ULAKNET hatlarının yetersizliği ve 1999 yılında yeni TTNET hatlarının kullanıma açılmasıyla birlikte ODTÜ'nün de bu ağ yapısına bağlanabilmesi için gerekli yatırımlar yapılmıştır. Bu amaçla Balgat santraliyle BİDB arasındaki 34 Mbit/sn hattı gerekli konfigürasyonlardan sonra çalışır hale getirilmiştir. ULAKNET bağlantı kapasitesi, 2 Mbit/sn'lik ilave bir hat ile toplam 4 Mbit/sn olmuş, buna ilave olarak 8 Mbit/sn kapasiteli bir TTNET bağlantısı sağlanmıştır. Böylece son yapılan çalışmalarla ODTÜ'nün toplam Internet bağlantı kapasitesi 12 Mbit/sn olmuştur. Kullanıcıların yoğun isteklerini karşılayabilmek ve daha sorunsuz bir hizmet verebilmek için dijital teknolojiye sahip yeni 60 hat kapasiteli ISDN/PRI modem hatlarının kurulumu için yatırımlar yapılmıştır.
    2000
    • Planlama çalışmaları 1999 yılı içinde başlatılan ve gerekli cihazların aynı yıl içerisinde satın alınmasını takiben ilk pilot uygulaması 2000 yılı Nisan ayı içinde gerçekleştirilen ODTÜ kablosuz bilgisayar ağı projesi kapsamında; Büyük Spor Salonu, ODTÜ-MET, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Merkezi 'nin kampus omurga ağı erişimi, kablosuz bilgisayar ağı üzerinden sağlanmıştır.
    • Token-ring omurgasına bağlı tüm birimlerin ATM omurgasına geçirilmesi sonrasında token-ring omurgası, 2000 yılı başlarında kapatılmıştır. 2000 yılında 30 birimin bağlantısı tamamlanmış ve ATM'e bağlı birim/bölümlerin sayısı 90'a ulaşmıştır. Söz konusu tarihte, ATM Omurga Kampus Ağı içerisinde 9046 adet alan adı kayıtlanmış IP adresi bulunduğu tespit edilmiştir. Yine aynı tarihlerde, alan adı kayıtlanmış ve aktif olarak kullanılan bilgisayar sayısının ise yaklaşık 5000 olduğu kaydedilmiştir. Ayrıca, 2000 yılında toplam 16 birim, ethernet teknolojisi kullanılarak ATM omurga ağına dolaylı olarak bağlanmıştır.
    • Anonim FTP servisini 1994 yılında Türkiye'de ilk başlatan kurum olan ODTÜ-BİDB, 1994 yılında ilk kurulduğunda 17 GB'lık kapasiteye sahip anonim ftp disk kapasitesini 2000 yılı içerisinde yapılan disk artırımlarıyla beraber, 140.5 GB'a çıkartmıştır. BİDB'de limyra.cc.metu.edu.tr sistemi üzerinden, ODTÜ içerisinde bulunan tüm birimlere ve alan adı ".tr" ile biten kullanıcılara (edu.tr, gov.tr, mil.tr, com.tr, net.tr, k12.tr, bbs.tr, org.tr, gen.tr) dosya sunuculuğu hizmeti verilmiştir. ftp://ftp.metu.edu.tr/ adresinden verilen bu hizmet dahilinde, 44 sitenin günlük olarak yansısı tutulmuş ve kullanıcılara sunulmuştur. 2000 yılı içinde, günlük ortalama 5.435 adet dosya transferi ve 2.080 GB veri transferi yapılmıştır.
    2001
    • 2001'de Ethernet teknolojisi kullanılarak ATM omurga ağına, ODTÜ yurtlarından Hızıroğlu ve İsa Demiray Yurdu, Yurt Giriş katı (asistan lojmanları), 9. Yurt Asistan katı, Eski Lojmanlar, Mustafa Parlar Yurdu ek binası lokasyonlarında yer alan odaların bağlantısı sağlanmıştır.
    • 2000 yılında SDH üzerinden 34 Mbps ATM linki üzerinden sağlanan 8 Mbps kapasiteli TTNET bağlantısı, 2001 yılında, 16 Mbps'e çıkarılmıştır ve kampus dışı erişimi toplam kapasitesi 20 Mbps olmuştur.
    2002
    • Artan ağ güvenliği sorunları ile mücadele etmek için, PC sunucular üzerinde açık kaynak kodlu yazılımlar ile ATM geniş alan ağı bağlantılarını sağlayan sınır yönlendirici servisi, kampus geneline hizmet veren tek kollu ATM yönlendiriciler, statefull firewall, ids/ips, proxy servisleri verilmeye başlanmıştır.
    • ATM omurgasının artan işletme maliyetleri üzerine, kampus omurgasının gigabit ethernet omurgasına geçişi için çalışmalara başlanmış, merkeze tüm uçlarına tıkanmasız hizmet veren gigabit ethernet omurga anahtarlama/yönlendirme cihazı alımı yapılmıştır.
    • ODTÜ-ULAKNET bağlantısı 34 Mbps hızına çıkarılmıştır.
    2003
    • Gigabit ethernet omurgası kurulumu için, kenarlara tüm uçlarına tıkanmasız 10/100/1000 Mbps hızında hizmet veren gigabit ethernet anahtarlama/yönlendirme cihazı alınmıştır.
    • Gigabit ethernet omurgası kurulumu için, mevcut dört merkezli yıldız topoloji yapısı yerine, tek merkezli yıldız topoloji yapısına geçilmesi için, kampus genelinde single mode fiber optik kablolama yapılmış, toplam 22 km kablo çekilmiştir.
    • ODTÜ-ULAKNET bağlantısı 100 Mbps hızına çıkarılmıştır. Mevcut 34 Mbps ATM bağlantısı üzerinde yerleşke dışında bağlanılan web sayfalarının paylaşımı amacıyla web önbellekleme servisi verilmeye başlanmış, hat üzerinden akan trafikten %30 tasarruf sağlanmıştır.
    2004
    • 2003 yılında gerçekleştirilen alımların 2004 başında tamamen teslim edilmesiyle, ATM omurga ağı kapatılarak, kampus omurga ağında gigabit ethernet teknolojisi kullanılmaya başlanmıştır. Bu omurga ile, kampus içerisinde uçtan uca bağlantı hızının 1 Gbps olması sağlanmıştır. Aynı kapsamda, merkezi sunucular için kullanılmakta olan FDDI ağı devre dışı bırakılmış, doğrudan omurga bağlantısı sağlanmıştır.
    • Kablosuz ağ üzerinde son kullanıcıya hizmet veren noktalar artırılmış, yıl sonu itibariyle kayıtlı 520 kablosuz ağ kullanıcısı sayısına ulaşılmıştır.
    • Yedeklilik amacıyla 5+5 Mbps uydu hattı devreye alınmış, yıl boyunca yedek hat olarak kullanılmıştır. 34 Mbps TTNET ATM portu ve bağlantısı iptal edilmiştir. TRNET ile yapılmakta olan 10 Mbps peering bağlantısı, 155 Mbps hızına çıkarılmış, hat üzerinden TRNET müşterilerine erişim imkanı sağlanmış ve bu imkan ULAKNET hattı kullanıcılarının da paylaşımına açılmıştır.
    2005
    • ODTÜ yerleşke dışı bağlantılarını sağlamak amacıyla, toplam 134 Mbps ULAKNet ve 155 Mbps TR-Net peering hatlarına ek olarak, kampus dışı iletişimde yedekliliğin sağlanması amacıyla 34 Mbps kapasiteli ilave TT-Net hattı tesis edilmiş; ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampusu ile ODTÜ Ankara Kampusu arasında 16 Mbps kapasiteli bağlantı sağlanmış; kampusun büyük çoğunluğunu kapsama alanı içine kablosuz alan ağı yatırımları tamamlanmıştır.

+ Konu Cevaplama Paneli

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

     

Benzer Konular

  1. Ölümü düşünen, hubb-u dünyadan kurtulur ve âhiretine ciddî çalışır.
    By fanidünya... in forum Risale-i Nur'dan Vecize ve Anekdotlar
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 13.02.14, 00:28
  2. Ahirzamanın En Etkili Programı Risale-i Nur Nasıl Çalışır?
    By Ebu Ubeyde in forum Risale-i Nur Talebeliği
    Cevaplar: 11
    Son Mesaj: 11.06.09, 15:39
  3. Internet Explorer 7 Çıktı...
    By SeRDeNGeCTi in forum Bilişim Haberleri ve Bilimsel Makaleler
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 21.10.06, 16:57

Bu Konudaki Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
Yemek Tarifleri ListeNur.de - islami siteler listesi
Google Grupları
RisaleForum grubuna abone ol
E-posta:
Bu grubu ziyaret et

Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0