+ Konu Cevaplama Paneli
1. Sayfa - Toplam 12 Sayfa var 1 2 3 11 ... SonuncuSonuncu
Gösterilen sonuçlar: 1 ile 10 ve 112

Konu: Tereccuh Bila Müreccih Muhaldir

  1. #1
    Ehil Üye Abdulbaki - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Aug 2006
    Yaş
    56
    Mesajlar
    3.610

    Standart Tereccuh Bila Müreccih Muhaldir

    Risale-i Nur eserlerinin anlaş?lmas? kolay yerleri olduğu gibi şahs?m ad?na her okuduğumda zorland?ğ?m ve hep merak ettiğim bahislerin baş?nda Kader Risalesi gelmiştir. Çoğu zaman bu zorland?ğ?m yerleri direk okumuş ve zamana tehir etmişimdir.Ancak ders arkadaşlar?m?z ve talebelerden de bu bahislerle ilgili çok soru ald?ğ?m? da beyan etmek istiyorum.Kendi gayretimle ve müzakereli yapt?ğ?m?z derslerle bir k?s?m aç?l?mlar yakalad?ğ?m? san?yorum,ancak yeterli olduğuna inanm?yorum. Bu k?s?m Kader Risalesinde ve ?şaratü’l ?’caz’da geçen aşağ?daki bölümlerdir. Çok uzun olmayan ancak çok s?rlar? ve hayat?m?za bakan yönleri olan bahsi birlikte mütalaa edelim ve paylaş?mlarla yeni aç?l?mlara ve anlamalara vesile olur inşallah. Daha çok sosyal hayat?m?za yans?yan boyutlar? da incelersek istifademiz daha çok olur.

    Bir emrin, behemehal (?ster istemez) bir müessirin tesiriyle vücuda gelmesi lâz?md?r ki, tereccuh-u bilâ-müreccih lâz?m gelmesin. (?şarat-ül ?’caz-s:74)

    Risale-i Nur eserlerinin belki de en fazla zorland?ğ?m?z yerlerinden birisidir yukar?daki cümle.Bu k?sm? tamamlayan diğer bir bölüm de Yirmialt?nc? Söz ,Kader Risalesinde vard?r.?şte o k?s?m:

    “Eğer desen: Tercih bilâ müreccih muhaldir. (Haşiye)[1] Halbuki, o emr-i itibarî dediğimiz kesb-i insanî; bazan yapmak ve bazan yapmamak; eğer mûcib bir müreccih bulunmazsa tercih bilâ müreccih lâz?m gelir. Şu ise, usûl-ü kelâmiyenin en mühim bir esas?n? hedmeder?

    Elcevab: Tereccuh bilâ müreccih muhaldir.Yani: Müreccihsiz, sebebsiz rüchaniyet muhaldir. Yoksa, tercih bilâ müreccih caizdir ve vaki'dir. ?rade bir s?fatt?r. Onun şe'ni, böyle bir işi görmektir.”

    ---------------------
    [1] (Haşiye): Tereccuh ayr?d?r, tercih edici ayr?d?r, çok fark var.
    Konu Abdulbaki tarafından (11.01.08 Saat 10:24 ) değiştirilmiştir.

    Biz ise hem insancasına, hem Müslümancasına yaşamak istiyoruz. (Bediüzzaman)


  2. #2
    Ehil Üye Abdulbaki - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Aug 2006
    Yaş
    56
    Mesajlar
    3.610

    Standart

    Bu bahis ile ilgili"Tereccuh ayr?d?r, tercih edici ayr?d?r, çok fark var." k?sm? ile ilgili daha önce haz?rlad?ğ?m bir yaz?y? eklemek istiyorum.Öce tereccuh ve tercihin fark?n?n ne olduğuna bakal?m sonra "Tercih bilâ müreccih muhaldir." ve "Tereccuh bilâ müreccih muhaldir." bahislerine devam ederiz inşallah.
    TERECCÜH AYRI, TERC?H AYRIDIR
    Kur’an dersleri olan Risale-i Nur külliyat?n?n demir leblebi tabir edilen bölümlerinden biridir Kader Risalesi. Üzerinde günlerce düşünmek ve müzakere etmek icap eder bazen. ?şte Yirmi Altnnc? Söz ?kinci Mebhas?n baş?nda “Ehl-i ilme mahsus,” cümlesine bir haşiye konulmuştur. Haşiye şöyle başlar;”Bu ikinci Mebhas,en derin ve en müşkül bir s?rr-? kader meselesidir.Bütün ulama-i muhakkikînce en ehemmiyetli ve münazaral? bir mesele-i akaid-i kelâmiyedir;Risale-i Nur tam halletmiş.”[1] Bu haşiyeden de anlaş?l?yor ki,bu bölüm derin ve müşkül,ancak ehl-i ilim için de halledilmiştir. ?nşallah bizler de ?kinci Mebhas içersindeki “Eğer desen tercih bilâmüreccih muhaldir.” Diye başlayan sorunun haşiyesinde bulunan “Tereccüh ayr?d?r, tercih ayr?d?r; çok fark var.[2]”cümlesindeki tereccüh ve tercihin fark?na bakmaya ve anlamaya çal?şacağ?z bu yaz?m?zla.

    Tereccüh; üstünlük,üstün gelme.
    Tercih ise; üstün tutmak, bir şeyi diğerinden fazla beğenmek, fazla itibar etmektir.

    Tereccühte bir üstünlük söz konusudur. Tercihte ise kişinin üstün tutma, fazla itibar etme durumu söz konusudur. Tereccüh ve tercih aras?ndaki fark için şunu da söyleyebiliriz san?r?m. Tercih bizim irademizle gerçekleşiyor, tereccühte bir üstünlük söz konusudur. Çünkü bir şey üstün ise orada irade için rüçhaniyat söz konusu olur ve o rüçhaniyat iradeyi etkiler.Bir şey zat?nda üstün ise zaten bizi kendine zorunlu k?lar. Biz hiçbir üstün sebep yokken iki eşit şeyden birini diğerine tercih ederiz ve irademizle bu seçimi yapar?z. Çünkü irade bir s?fatt?r; onun şe’ni, böyle bir işi görmektir.[3] ?radenin zorland?ğ? yerde elbette ki tercihten söz edemeyiz. Bu olsa olsa tereccüh bilamüreccih olur. Tereccüh bila müreccihte ise bizi zorlayan üstün olan bir özellik vard?r.

    Mesela, iki elmadan birisi çürük ve küçük, diğeri sağlam ve iri olsun. Sağlam ve iri elma çürük ve küçük elmaya göre üstün bir özelliğe sahiptir. Bu durumda bir kişiye sen bu iki elmadan birini tercih et diyemezsin.(Buradaki durum sadece elmalar? yeme ve sat?n alma durumu için olsun.) Çünkü elmalar eşit şartlarda değildir. Bu durumda tercih değil terecuhla bir rüçhaniyet söz konusudur.?şte bu durumda kişinin iradesi sağlam ve iri elma yönünde olacakt?r. Şimdi eşit şartlarda iki elma farz edelim. Bu durumda ise kişi, elmalar aras?nda üstünlük sebebi olmad?ğ?ndan birini diğerine tercih edebilecektir. Burada iradenin hür ve serbest oluşu görülmektedir. Zaten iradenin şe’ni de bunu gerektirmektedir. Bu izahattan sonra “Tereccüh ayr?d?r, tercih ayr?d?r; çok fark var.” diyebiliriz.

    Abdulbaki
    ---------------------
    [1] Sözler s:754 (Renkli Y.A.N.)
    [2] Sözler s:759 (Renkli Y.A.N)
    [3] Sözler s:760 (Renkli Y.A.N)
    Not :Yaz?n?n baz? yerleri tashih edilmiştir.
    Konu Abdulbaki tarafından (11.01.08 Saat 09:45 ) değiştirilmiştir.

    Biz ise hem insancasına, hem Müslümancasına yaşamak istiyoruz. (Bediüzzaman)


  3. #3
    Ehil Üye osmanoğlu - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Jul 2006
    Bulunduğu yer
    Uşak
    Mesajlar
    1.856

    Standart

    Muhterem Hocam, bu demir leblebiyi yemeyi hiç düşünmemiştim bile. "Ben buray? anlayamam. Zaten Üstad 'Ehl-i ilme mahsustur' demiş" diye düşünüp gazete gibi okuyup geçtiğim bir bölümdür buras?. Haydi bakal?m; sayenizde bu gerçekten müşkül meseleyi de anlama imkân?m?z olur inşaallah. Merakla takip edeceğim.
    Konu MuhammedSaid tarafından (31.05.07 Saat 18:21 ) değiştirilmiştir.
    "Ey Rabbimiz! Biz indirdiğin kitaba inandık ve peygambere uyduk. Sen de bizi, Senin birliğine ve peygamberinin doğruluğuna şahitlik edenlerle beraber yaz." Âl-i İmrân Sûresi: 3:53.

  4. #4
    Ehil Üye Abdulbaki - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Aug 2006
    Yaş
    56
    Mesajlar
    3.610

    Standart

    Bu konuya biraz daha devam edelim inşallah.

    Eğer desen: Tercih bilâ müreccih muhaldir. Halbuki, o emr-i itibarî dediğimiz kesb-i insanî; bazan yapmak ve bazan yapmamak; eğer mûcib bir müreccih bulunmazsa tercih bilâ müreccih lâz?m gelir. Şu ise, usûl-ü kelâmiyenin en mühim bir esas?n? hedmeder?

    Elcevab: Tereccuh bilâ müreccih muhaldir.Yani: Müreccihsiz, sebebsiz rüchaniyet muhaldir. Yoksa, tercih bilâ müreccih caizdir ve vaki'dir. ?rade bir s?fatt?r. Onun şe'ni, böyle bir işi görmektir.”

    Yukar?daki soru ve cevapta en önemli cümleler “Tercih bilâ müreccih muhaldir.” Ve “Tereccuh bilâ müreccih muhaldir.” Cümleleridir.Bu cümleleri incelersek;

    1.Tercih bilâ müreccih : Hiç bir üstünlük sebebi yokken birbirine eşit iki şeyden birisini diğerine üstün tutma.
    2. Tereccuh bilâ müreccih : Hiç bir üstünlük sebebi olmaks?z?n birinin diğerine üstün gelmesi,tercih edilmesi.
    Yukar?daki iki kavram?n anlamlar? ile bu meseleyi tam anlayamayacağ?z. Biraz daha aç?l?m yapmak gerekiyor.Burada cümlelerin tamam?n? alarak inceleyecek olursak;

    Üstada soru şöyle soruluyor.” Eğer desen: Tercih bilâ müreccih muhaldir.”Yani bizim bir tercih yapmam?z için mutlaka tercih ettiğimiz şeyde üstün bir özellik olamas? gerekir.Eğer tercin ettiğimiz şeyde diğerinden üstün bir özellik yoksa burada tercih yapmak imkans?zd?r deniliyor.

    Üstad hazretleri ise buna karş? “Tereccuh bilâ müreccih muhaldir.Yani: Müreccihsiz, sebebsiz rüchaniyet muhaldir.” Diye cevap vererek üstün bir özelliği ve sebebi olan şeyi tercih etmenin imkans?z olduğunu söylüyor.Yani tercih edilecek iki şeyden biri diğerine üstün ise onu tercih etmek imkans?zd?r.Çünkü o üstün özellikteki şey bizi kendine üstün özelliği ile mecbur k?lm?ş ve iradamizi iptal etmiş,biz hür ve zorlamadan yapacağ?m?z tercihi üstün özellik yönünde zorlayarak cüz’i ihtiyariye z?t bir davran?ş yapm?ş oluyoruz.?şte buras? meselenin can al?c? noktas? olamas? gerekir.

    Öbür taraftan “tercih bilâ müreccih caizdir ve vaki'dir” ise san?r?m şöyle olmal?d?r.Biz iki şeyden birisine tercih yapmak için tercih yapacağ?m?z şey için ille de üstün bir sebep aramay?z.Eşit şartlarda iki şeyden birini tercih ettiğimiz zaman irade gereği hür olarak tercih yapm?ş oluyoruz.Çünkü “?rade bir s?fatt?r. Onun şe'ni, böyle bir işi görmektir.”

    Demekki muhal olan “Tercih bilâ müreccih” değildir. Muhal olan “Tereccuh bilâ müreccih” tir.Bizim hayat?m?zda yapt?ğ?m?z tercihlerde caiz ve vaki olan iradenin zorlanmadan serbest ve hür yapt?klar? caiz ve vakidir.

    Bu meseleyi günlük hayattan, Kur’an,sünnet ve yaşanm?ş olaylar ile bir tak?m mezheplerin görüşlerinden örmeklerle aç?klamaya çal?şal?m.Böylece mesele bu aç?klamalarla daha anlaş?l?r olur inşallah.
    Konu Abdulbaki tarafından (11.01.08 Saat 10:29 ) değiştirilmiştir.

    Biz ise hem insancasına, hem Müslümancasına yaşamak istiyoruz. (Bediüzzaman)


  5. #5
    Ehil Üye ademyakup - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Nov 2006
    Mesajlar
    8.211

    Standart

    Allah raz? olsun baki abi,Allah raz? olsun.
    mesela:bir alt?n ,birde bak?r önünde.
    burda irade sözkonusu olmuyor,tercihde yap?lm?yor.çünkü alt?ndaki üstünlük ister istemez bizi kendisini seçmeye yöneltiyor.

    karş?m?zda iki tane ayn? tam alt?n olsa,burda irade söz konusudur.
    ikisi eşittir.burda irademizle birini seçeriz.
    Konu MuhammedSaid tarafından (31.05.07 Saat 18:21 ) değiştirilmiştir.
    iman insanı insan eder, belki sultan eder..

  6. #6
    Ehil Üye ademyakup - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Nov 2006
    Mesajlar
    8.211

    Standart



    mesela;bütün cemaatler eşit,hepsi kuran ve hadisden yola çıkmışlardır.


    burda irade söz konusudur.aynı mesleği dava eden cemaatlerden sen iradenle risalei nuru seçtin,diğeri tarikat mesleğini seçti.burda tercih vardır.


    mesela;bir tarafta risalei nur,diğer tarafta dalalet yolu vardır.


    işte burda irade söz konusu olmuyor mümin için,otomotikman risalei nur yoluna giriliyor.kendiliğinden üstünlüğü ortaya çıkıyor.
    iman insanı insan eder, belki sultan eder..

  7. #7
    Ehil Üye ademyakup - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Nov 2006
    Mesajlar
    8.211

    Standart



    güzel ve çirkin de ise tercih yok.tereccüh vardır.


    mesela;bir manava gittiğimizde bir kısım meyveler güzel,diğer kısmı çürük olsun.burda tereccuh vardır.irademiz ,ister istemez güzel olanını poşete koyar.





    ama meyvelerin hepsi güzel olması dururmunda,poşeti eline alıyor,bir önden,bir o taraftan,bir arkadan,seçe seçe alıyoruz.burda tercih vardır.


    iman insanı insan eder, belki sultan eder..

  8. #8
    Ehil Üye Seha - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Oct 2006
    Mesajlar
    1.626

    Standart

    Çok güzel anladım. Allah razı olsun




    Sakın, sakın, sakın! Çabuk, bu şimdiye kadar demir gibi kuvvetli tesanüdünüzü tamir ediniz.

  9. #9
    Ehil Üye Abdulbaki - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Aug 2006
    Yaş
    56
    Mesajlar
    3.610

    Standart

    Şimdi bu zor kabul ettiğimiz bahsi biraz daha anlamaya vesile olacak aç?l?mlara bakal?m.

    Biliyorsunuz Allah hepimizi imtihan etmektedir.Her birimizin imtihan? ise fakl? olaylarla olabilmektedir.Ayr?ca peygamberlerin hayatlar? da bizim imtihanlar?m?za birer örnek ve derslerle doludur.Mesela Hz.?brahim (a.s).’in hayat?ndan iki olayla konumuza bakan yönleri nazara vermek istiyorum. Hz.?brahim (as) oğlu ?smail (as) ile imtihan edilmektedir.Teferruat?na girmeyerek olaydaki incelikten alacağ?m?z dersi nazara vermek istiyorum.B?çak zahirde kesen bir alettir.Ancak emir alt?nda kesmemektedir.Demek ki b?çağ?n kesmesi b?çağ?n zat?ndan değildir.Yani b?çak zat?nda kesiyordu da Allah b?çağa kesmeyi emretmemiştir.B?çak emir ile keser ve yine emir ile kesmez.Burada b?çağ?n kesmesi ,b?çağ? üstün bir vasfa taş?maz.eğer b?çak zat?nda kesiyor olsayd?,?smail’i kesmesi gerekirdi.Ayn? olaya Hz.?brahim(as)’in ateşe at?lmas?nda şahit oluyoruz.Zahiren ateş yakar.Ancak emir ile ?brahim(as)’i yakmam?şt?r.Demek ateşte emir ile yak?yor ve yine emir ile yakm?yor.Buradan şuraya geleceğiz.Emrin olduğu yerde eşyadaki üstünlük emre bakar.Eşyan?n zat?nda bir üstünlük yoktur.Eşya Allah’?n kudreti ile yarat?lm?ş ve Allah’?n şuunat?nda zerre ve küreler birdir.

    Bu konuyu birde hüsün-kubuh meselesi ile açmaya çal?şal?m. Biliyorsunuz Mutezile mezhebi ile Ehl-i sünnet mezhebi kubuh ve hüsün(güzel-çirkin) meselesinde z?t itikada sahiptirler.Mutezile der:Eşya zat?nda çirkin idi ve Allah onun çirkin olmas? nedeniyle ona çirkin emretti.Burada Allah?n iradesi yaratm?ş olduğu eşyaya zorunlu k?l?n?yor ki işte bu Allah?n yüce s?fatlar?na bir eksiklik vermektir.?şte Mutezile böyle bir hata ile eşyaya bir üstün özellik vererek eşya zat?nda çirkin idi,Allah ona çirkin emretti ve eşya zat?nda güzel idi ki Allah ona hüsün emretti diyerek en büyük bir itikadi k?r?lmay? yaşam?şt?r.Allah’?n sonsuz iradesini yaratt?ğ? eşyaya zorunlu bir tercihe zorlanm?ş durumuna düşürmüştür.

    Halbuki ehl-i sünnet böyle bir itikad?n hatal? olduğunu ve eşyan?n emir ile hüsün(güzel) ve yine emir ile çirkin olduğuna itikat etmiştir.Yani Allah bir şeye emretmiştir o güzel olmuştur,yine emretmiştir o çirkin olmuştur.Burada şu örmeği de verebiliriz.Mutezile der,ikçi zat?nda çirkin idi Allah ona çirkin emretti.Ehl-i sünnet der,içkiye Allah emretti içki de çirkin oldu.Çirkinlik ve güzellik tamamen emre bakar diye itikat eder.?şte orta yol budur.

    Bundan başka şu örmekleri de verebiliriz. Yolculukta namaz k?salt?l?r. Namaz?n k?salt?lmas?n?n illeti emirdir, yani seferden dolay? Allah namaz? k?saltmay? emreder. Hikmeti ise zahmettir. Şimdi birisi diyebilirmiki zahmet yok ben namaz? k?saltmam. Elbette diyemez. Çünkü sefer var ise başka sebepler emri kesinlikle bozamaz. Burada da emrin olduğu yerde sebeplerin ve eşyan?n kesinlikle üstünlüğünden bahsetmemiz mümkün değildir.

    Birkaç örnek ile meseleyi biraz daha açmaya gayret edelim inşallah.

    Yine biliyoruz ki Hz.Adem topraktan yarat?ld?,?blis ise ateşten.Bu örnekte meselenin anlaş?lmas? daha da kolaylaşacak diye düşünüyorum.Allah Hz.Adem’e karş? meleklere ve ?blise secde etmelerini emretmiştir.Melekler emre itaat ettiler ve secdeyi yapt?lar.Olay?n ayr?nt?s?na girmiyorum.?blis ise tamda konumuzun düğüm noktas? olan hataya düşmüştür.Yani” Tereccuh bilâ müreccih” vartas?na düşmüştür.Adem’in topraktan yarat?ld?ğ?n? ve kendisinin ise ateşten yarat?ld?ğ?n? ileri sürerek kendince zat?nda bir üstünlük görerek secde emrinin kendisine yap?lmas?n? istemiştir.Çünkü ?blis gururu yüzünden Adem’e secde etmemiş akl?nca üstün olduğunu ileri sürmüş,böylece bir tercih yap?lmas? icap edecekse üstün olan kendisine yap?lmas? gerektiğini istemiştir.Halbuki yukar?larda işlemeye çal?şt?m,Allah?n iradesi böyle bir tercihe zorunlu olamaz.Çünkü sonsuz bir irade sahibi nas?l olurda yaratt?ğ? bir mahlukun daha fazla üstün olan benim diye isteğine mahkum olabilir.Bu Allah’?n sonsuz olan iradesi ile elbetteki bağdaşmaz.?şte ?blis “ Tereccuh bilâ müreccih” vartas? ile huzurdan kovulmuş ve esas?nda Allah’?n emrine isyan? üstün olduğunu iddia ederek yapm?şt?r.Allah’?n kudretinde toprak ve ateş birdir.Hangisine emrederse o,o zaman üstün olur.Yani üstünlük eşyan?n zat?nda değil,emirdedir.

    Demek ki bizlerde tercihlerimizde bizim irademizi zorlayan yerlerde irademizin Alah?’?n emri doğrultusunda yapmam?z gerekir.Yoksa iki eşit şetle karş? karş?ya kald?ğ?m?zda elbetteki irademizi zorlamadan birini diğerine üstün bir sebep aramadan tercih edebiliriz.Bu ise “tercih bilâ müreccih caizdir ve vaki'dir” s?r?n?n gerçekleşmesidir.Yoksa iki varl?ktan biri diğerine üstün bir özelliğe sahip ise yani k?r?k ve sağlam sandalyeden birini tercih et demek iradenin sağlam sandalyenin tercihine zorlanmas?d?r ki işte bu da “Tereccuh bilâ müreccih muhaldir” s?r?r?n?n gerçekleşmesi olur.

    ?nşallah konuya başka aç?l?mlarla devam edeceğiz.
    Konu MuhammedSaid tarafından (31.05.07 Saat 18:22 ) değiştirilmiştir.

    Biz ise hem insancasına, hem Müslümancasına yaşamak istiyoruz. (Bediüzzaman)


  10. #10
    Ehil Üye ademyakup - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Nov 2006
    Mesajlar
    8.211

    Standart

    Domuz neden haramd?r?
    Allah emreddiği için.

    Domuzun etinin insana zarar vermesi ister olsun,ister olmas?n.

    emir ona yaklaşmay? men eddiği için,yemiyoruz.

    kimse diyemez ki,domuzun etinde insana zarar vard? diye yasakland?.

    Burda irade konuşam?yor.tercihde edemiyor.

    insana şöyle denilmiyor ;bak ey insanoğlu,şu domuzda zarar vard?r,istersen ye,istersen yeme.

    böyle bir durum olmay?nca tererccuh bila müreccih oluyor.

    bunun gibi bütün ibadetlerdede bu söz konusudur.

    ibadetler faydas? olduğu için yap?lm?yor,EMRED?LD?Ğ? ?Ç?N yap?l?yor.
    Konu MuhammedSaid tarafından (31.05.07 Saat 18:22 ) değiştirilmiştir.
    iman insanı insan eder, belki sultan eder..

+ Konu Cevaplama Paneli

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

     

Bu Konudaki Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Var
Google Grupları
RisaleForum grubuna abone ol
E-posta:
Bu grubu ziyaret et

Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0